با اين سه رفيقم آمديم . ديشب در آن سرما در كوه مانديم ، امروز آمدم آستان شما و بنا كرد التماس كردن و عجز نمودن . اين را روانه كردم راحت كند . حسن همدانى ديگرى كه تفنگ داشت ، كلاه زرد قفقازى به سر داشت مجدر و سياه‌چهره بود خواستم . او گفت اسم من حسن است توپچى اطريشى بودم . همدانى [ ام ] دوازده سال است طهرانم . گاهى توپچى ، گاهى نوكرى ، گاهى كاسبى مىكنم . بعد از گرفتن طهران مادرم مرا گفت برو همدان . اما دشمنى داشتم خرقانى مرا نشان داد گرفتند . شش ماه حبس بودم مرخص شدم . اين ايام مجاهد شده با يار محمد خان كرمانشاهانى قزوين آمدم ، از آنجا خمسه رفتم . در قروه تفنگ دوازده نفر ما را شب گرفتند . صبح جنگ كرديم بعد رفتيم شهر . امير افشار آمد ما را نوشت احضار كنند . نظم شهر به عهدهء خودم هست احضار كردند . يار محمد خان خواست حركت كند او را اهل زنجان مانع شده اسبش را بردند ، چكمه‌اش را كندند . ما هشت نفر بوديم آمديم . از آنجا هم جهانشاه خان تلگراف كرد يار محمد خان خودش به مردم يادداده مانع رفتن او شوند . تلگراف آمد حكما بيايد . او هم قهر كرد آمد قزوين . گفتم ماهى چند به شما مىدادند ؟ گفت ده تومان . گفتم حال كه از تقصير شما گذشته بودند شهريه ماهى ده تومان هم كه مىدادند علت فرار شما چه بود ؟ بنا كرد مهمل گفتن كه ما را مىخواستند در جنگ كشتن بدهند ، حالا كه كشته نشديم ببرند طهران اسلحه را بگيرند باز مستبد بگويند ، حبس كنند . هركس ده شاهى از ما طلب دارد عارض شود . دو تومان مىخواهد به‌عنوان استبداد اذيت كرده بگيرند . به اين جهات من هم آمدم قنسولگرى با اينها همراه شده آمدم . تفنگ و فشنگ استنطاق ما بىنتيجه ماند مطلب درست معلوم نشد . آن‌وقت ابو القاسم را خواستم گفتم اگر ميل دارند اينجا باشند تا تكليف آنها را بعد معلوم كنم اول بايد اسلحهء خود را تسليم كنند . ابو القاسم رفت پشت در آبدارخانه طورى كه به ديگرى مىگويد گفت اين آقايان تا اسلحهء خود را ندهند مجاز نيستند در قلعهء ما توقف كنند . فورا در باز شده دو تفنگ پنج‌تير روسى و قريب دويست فشنگ كه در قطار بود با يك عدد طپانچه به دست ابو القاسم دادند و او برد اندرون و در اطاق گذاشت . من هم گفتم فعلا تغيير لباس و سر و صورت داده بگويند ما همدانى كوريجانى رعيت شاهزاده [ ايم ] على مردان خان فرستاده تا امشب خيالات خودمان را بكنيم و استنطاقهاى فردا به ما راهنمائى بكنند . فعلا دو