قهرمان ميرزا عين السلطنه
3383
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
علاوه نمىآورند و اين پول تماما حق خود آن زن است . به شوهر ربطى ندارد . بعضى فقرا و زنهاى طماع پس از نشا « 2 » براى وجين مىمانند كه در آن موقع هواى آنجا خيلى هم گرم است جريبى دو هزار اجرت آنهاست . قدرى گرمتر شود دو ريال الى سه هزار و اين دو سه تومان علاوه مىشود . بعد مراجعت به اوطان خود مىكنند و از اين پولها ماليات خود را داده و آنچه هم قيمت گندم به حضرت سپهدار و رعاياى رودبار او مديون هستند در اين موقع بايد كارسازى دارند . در حقيقت آنجا مزدورى آنها را كرده مراجعت تقديم كسان آنها باز مىكنند . از اين جيب داده به جيب ديگر خود داخل مىكنند . كارهاى ديگر در اول پائيز يا ده دوازده روز از آن فصل گذشته مجددا عملهجات براى « بژ درو » مىروند كه حصادى برنج باشد و به زبان آنجا « بژ برنج » است . ترتيب اين حصادى چه قسم است عمله درو مىكند و چنگش باز است كه هروقت چنگش پر شد آن را يك مشته مىگويند كنار مىگذارد تا بيست مشته مىشود . آنوقت هربيست مشته را روهم گذاشته يك بند مىشود . هر بيست مشته يكى مال اوست كه از هربيست بند يكى به انتخاب خودش مزد او مىشود كه اين بند را به اصطلاح آنجا « كر ياكيو » مىگويند . عملهء قچاق سه خروار چهل منه ، تنبل يك خروار عايدش مىشود . بعضيها تا چهار و پنج خروار هم برمىدارند . باز مراجعت به اوطان خود كرده ماليات جنسى و پول سرباز و خرج خانه را داده قدرى هم كشت و زرع مىكنند . آنوقت اغلبى با عيال و اطفال مىروند جمعى ديگر منفردا . در اين اواخر پائيز و زمستان آنجا چه مىكنند . اولا اغلبى كاسبى از قبيل برنجكشى براى بادكوبهايها ، بعضى دستفروشى ، برخى نوكرى و چوب شمشادكشى براى كوسيسها ، حمالى . جمعى هم جنگل براى نهال توت ابريشم مىتراشند . جمع ديگر هم « بورگيرى » « 1 » مىكنند كه شخم باشد براى برنجكارى . چوبكشى مزد معين دارد . « بورگيرى » هم جريبى دو هزار است . اما ساير كارها اجرت معين ندارد . زنها هم شالى را از خرمن گاو آورده خشك مىكنند « 2 » آن هم مكان مخصوص دارد . در زير آتش مىكنند و مرتبهء بالا روى تختهها خشك و بعد آبدنگ مىبرند كوبيده و بيست يك آن شالى حق مزدور است . ساير زنها هم بچهدارى ، و كلفتى آنها و رختشوئى مىكنند كه اجرت معين ندارد . در تمام اين اوقات از تولهكار گرفته تا
--> ( 1 ) - بورگيرى - شخم خشك است . ( يادداشت مؤلف ) ( 2 ) - محل خشك كردن برنج را بژخانه مىگويند . ( يادداشت مؤلف )