گمرك عهد نوز در روزنامهء « ايران نو » تازگى خواندم نوشته بود فرع زياده بر اصل معدن نمك زنجان به قول شاهزاده عماد الدوله رئيس كل اداره چهارصد تومان عمل كرده و اجزا هزار و سيصد تومان مقررى گرفته‌اند ! ما علم اين كارها را نداريم ، مدرسهء اين علوم را نرفته ، در ادارات مرتب عمل نكرده‌ايم و الّا مسيو نوز بلژيكى وقتى كه براى ادارهء گمرك آمد يكى دو سال مشغول تحقيقات و عمليات شد . در صورتى كه آن‌وقت گمرك داخله جارى [ بود ] اگر يك‌بار پنبه از نيشابور حمل به گيلان مىشد در هرراهدارخانه در ورود و خروج هرشهر از او گمرك مىگرفتند و همين‌طور يك گلهء گوسفند كه از الموت به سمت طهران حركت مىكرد ده جا راهدارى و گمرك مىداد . پنج تومان گمرك خرس چنانچه وقتى از همين الموت براى ما به طهران بچه خرسى آوردند دم دروازهء طهران پنج هزار گمرك گرفتند . وقتى كه ديدند ما شمران هستيم خواستند شمران بياورند دم دروازهء شمران پنج هزار گمرك گرفتند . با همه اين تعديات و اجحافات كه نمىدانم به چه اندازه بود گمرك ايران از چهارصد هزار تومان علاوه نبود . همهء اين راهدارى گمرك داخلى را برهم زد . فقط به همان صادر و وارد قناعت مىشد . مواجبهاى گزاف هم براى بلژيكيها و ايرانيها برقرار كرد . آن چهارصد هزار تومان به آن ترتيب نامشروع مبدل به شش كرور تومان عمل كرد صحيح و قانونى شد و سال به سال هم علاوه مىشود با يك قواعد صحيح و يك ادارهء مرتب كه مشروطه شد تغيير نكرد ، مستبده شد توفير نكرد . ادارهء علمى و ادارهء جهلى تنزيل قروض ما ، مواجب مستخدمين فرنگى ما ، مقررى بريگاد قزاق ما و هرچه پول لازم فورى فوتى باشد از اين ممر و مدخل است و اگر به غير آن بود همان سال اول مشروطه تنزيل قرض داده نمىشد و تا امروز صاحب‌منصبان روس گمرك ما را در تصرف خود آورده بودند . اين است توفير ادارهء علمى و ادارهء جهلى كه نوز بلژيكى و عماد الدولهء ايرانى ترتيب بدهند . ميان ماه من تا ماه گردون * تفاوت از زمين تا آسمان است