قهرمان ميرزا عين السلطنه

2645

روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )

آنجاست . من خيال دارم صبح براى تماشا و تحصيل اخبار بروم ، اگر درشكهء نسقچى باشى برسد . اعلان اعلانى بعد از ظهر شده بود . عصر خودم خواندم همان تفصيل بود كه شاه را كه به طيب‌خاطر پناهندهء دولتين روس و انگليس شده پسرش احمد شاه را به سلطنت برقرار كرديم . يعنى نوشته بود عصر جمعه 27 در بهارستان مجلس عالى تشكيل يافته و اين طور رأى دادند . عضد الملك هم موقتا نايب السلطنه است تا مجلسين شوراى ملى و سنا برقرار [ شود و ] مطابق اصل 38 تعيين نايب السلطنه نمايند . امضاء : وزير جنگ سپهدار اعظم - وزير داخله سردار اسعد . كدام ملت ، كدام مجلس اگرچه مردم خوشحال هستند اما اگر شاه استعفا نداده باشد چنانچه نداده كسى هم جبرا استعفاى او را نگيرد اين رشته سر درازهائى دارد . مجلس عالى هم تشكيل نيافت . اصل مطلب آن بود كه از قول عز الممالك نوشته شد . كدام مجلس عالى ، كدام رأى . پس چرا اعلان امضاء آنها را ندارد . گفتند من نخوانده‌ام . هر پادشاهى كه پناه به دولت ديگرى ببرد موافق قانون بين المللى قهرا مستعفى است . حالا بايد ملاحظهء پلتيك آن دو دولت را كرد . اگرچه من گمان مىكنم ميل دارند ، براى آن‌كه شاه كوچك بچه و براى نيابت سلطنت همه روزه [ با ] مرافعهء بهترى مىتوانند به مقصود برسند . اما شايد قبول نكنند و بگويند كدام ملت ، كدام مجلس عالى ، اگر شوراى ملى منعقد بود اين حرفها برخاسته نمىشد . چون نيست حرف سپهدار كه ملت مىگويد كسى گوش ندهد مىتواند . ملت سپهدار و سردار اسعد نيست . ملت شوراى ملى است . پس چون آن نيست تا آن برقرار نشود حرفها سنديت ندارد مگر روس و انگليس مايل باشند يا حقيقة خود شاه استعفا كند . نيم ساعت به غروب مانده از آنجا سوار شديم . خبير همايون از كرده پشيمان بود . من گفتم بايد به تماشاى جاهاى جنگ بروم با مشهدى اكبر . يك مرتبه ناله كردند . آمدم خيابان علاء الدوله ابدا خانه‌اى را خراب نكرده بودند . از شليكها قدرى شيشه شكسته بود و جاى گلوله به ديوارها بود كه آن هم از سنگر خانهء سالار جنگ بختياريها خالى كرده بودند . خيابان برج نوش سمت شمال قزاقخانه ابدا خرابى نداشت . ديوار انبار توپخانه و طويلهء قزاقخانه را قدرى سوراخ كرده مزقل كرده بودند و روى بام هم سنگر يعنى قدرى آجر روى هم چيده بودند . اگر به تمام اين ديوارها پنجاه جاى گلوله بود . ديوار سفيد