ترجمهء كتبى است كه كرده . سيد جمال اصفهانى نظام الملك رفت . آمديم بيرون . افخم الدوله ، منصور الدوله ، عميد الدوله رسيدند . معلوم شد آقا سيد جمال و ملك [ المتكلمين ] جمعى را جمع كرده منبر رفته عزل و جلاى وطن امير بهادر و سعد الدوله را خواسته‌اند . هركس هم جمع بوده براى تماشا بوده . اما به نظر شاه آنها كه مىدانيم چيزها جلوه مىدهد . روزنامه‌نويسها هم كه معلوم است . اين دو نفر ، اولى اهل منبر ، روضه‌خوان ، واعظ در حقيقت اول كسى است كه تغيير در سبك موعظه را داد . رمضان 1324 و محرم پارسال جلوه‌اى كرد و تمام مردم مريد او شدند . از آن جمله يكى خود من بودم . اما كم‌كم معلوم شد للّه و محض خير عموم نيست . خيالش فاسد و نيتش باطل ، طالب جاه و مال است . در عقيدهء او هم بيشتر مردم حرف دارند . در اين مدت چند خانه خريده و تمام را خراب كرده و از نو ساخته . حالا چقدر پول نقد اشرفى ، ليره و روبل داشته باشد خدا عالم است . نيت اصلى او برهم زدن مملكت و بلواى عمومى است و بسيار ميل دارد رئيس‌جمهور شود ، چنانچه امسال رمضان را تمام از جمهورى مىگفت . تابستان گذشته در راه شمران از درشكه افتاد و پايش به قدر سه انگشت كوتاه شد . حالا رئيس جمهور ما لنگ هم تشريف دارد . « 1 » دومى ملك المتكلمين ( هر دو اصفهانى هستند ) اهل منبر نبود . متهم [ بود ] و از اصفهان مكرر خارجش كردند . عنوانى نداشت . چندى نزد سالار الدوله مستخدم بود . يك مرتبه در طهران پيدا شد . منبر نمىرود يعنى اهل منبر هم نبوده . ايستاده نطق مىكند . هزار رحمت به كفن دزد اولى . اين صد مقابل شورش طلب‌تر از سيد جمال است . تمام نيت و همتش مصروف اغتشاش است . بيشتر مردم از حركاتش برى شده‌اند . يكىيكى كه هستند صد هزار فحش مىدهند اما هر وقت نطق مىكند و مردم جمع مىشوند همه از ترس ديگرى چيزى نمىگويند . اين دومين رئيس‌جمهور ما كور است و نابينا . مردم حس ندارند و الا هرگز طاقت اين همه مزخرفات آنها را نمىكردند و هرگز مايل و راضى به رياست جمهور كور و لنگ اين ملت نجيب غيور نمىشد . اوضاع روزبه‌روز

--> ( 1 ) - آقا سيد جمال در اصفهان ، شيراز ، آذربايجان نتوانست مقام و مسكن كند طهران آمد . چند سال مسجد شاه موعظه كرد به رسم سابق . در اوايل آن آشوب سبك را تغيير داد و بسيار خوب از عهدهء وعظ مطالب جديد برآمد . مردم فدائى شدند . چون از روى عقيده و نيت پاك نبود كم‌كم مردم رم كردند و با وجود آن بسيار تسلط دارد . مريد پيدا كرده . سيد جمال نزديك ما منزل دارد ، سفير روس خانه‌اش مىآيد . از نطقهاى او هم معلوم است كه آدم مفسد شرورى است و از صدمات گذشتهء خود تلافى مىكند . ( حاشيه از مؤلف ) .