پرسيدم چرا مىزنى او را رها كرده به من پرداخت . كسبه همه جمع شده مرا گرفته او را ول كردند . سنگى برداشت چشم و دماغ و صورت مرا مجروح كرد . من هم تنها بودم رفتم ديوان‌خانهء حكومت . گفتند عدليه بايد به روى . آنجا رفتم اطاق جنايات دلالت كردند داخل شدم متجاوز از پنجاه نفر مجروح ديدم . در دو سه سمت اطاق هم به خط جلى نوشته بود : « آرام و باادب حرف بزنيد » ، « يكىيكى عرض خود را كنيد » ، « تا از كسى نپرسند حق اظهار ندارد » . سه ساعت نشستم ديدم اگر چهار روز هم بنشينم نوبت به من نمىرسد . اين جراحت من هم تا نوبهء من شود خوب شده آن وقت به مرافعه هم مىافتم . لهذا صرف‌نظر كرده به خدا واگذار كردم . مدتى به حالت ميرزا خنده كردم و گفتم با اين ترتيب شما سكوت كنيد بهتر است ، يا آنكه اگر در انجمنى عضو هستى آنجا متظلم شو . انجمن طلاب مختصرى هم از انجمنها بنويسم باعث آگاهى خواننده مىشود . يكى از شروط مشروطه و قانون اساسى آزادى انجمن است . اول انجمنى كه داير شد از طلاب بود كه روزهاى جمعه و دوشنبه در يكى از مساجد جمع شده در اصلاح امور و حمايت شوراى ملى صحبت مىكردند . يكى دو سه نفر از آشوب‌طلبان ( رولسيونر ) نطقها كرده آشوبى نمودند . چون اول كار بود دولتيان آنها را برده مبلغى پول داده مواجبى برقرار نمودند . حضار كه اين مسئله را ديدند و فهميدند هريك به خيال تأسيس انجمنى افتادند . چنانچه علاء الدولهء عليه ما عليه هم به همين خيال افتاد و آن بلاها را به سر ما آورد . روزى يك انجمن برقرار شد . از قاجاريه و شاهزادگان و امرا و اهل قلم گرفته تا مهتر ، كالسكه‌چى و جلودار . بعد صنف به صنف هم جدايگانه شد . از صنف پينه‌دوز و حمامى تا تجار و صراف . قسم قرآن بود كه متصل خورده مىشد . قرآن بود كه مهر و مخفى مىشد . اين هم يك دكان معتبرى شد ، اولا براى دخل ، ثانيا براى رياست ، ثالثا براى فتنه و آشوب . نظامنامه‌هاى آنها صحيح ، خيالات آنها بقاعده . اما هيچ كدام صورت خارجى پيدا نكرد . بعضيها دخل بردند ، برخيها ضرر كردند . به همه كار هم انجمن دخالت مىكند سواى آنچه در نظامنامهء خود نوشته كه خير و صلاح مملكت و آبادى و رواج امتعهء خود باشد . هفتاد و هشتاد انجمن فعلا قريب هفتاد هشتاد انجمن به اسامى مختلفه در طهران برقرار است ، اما چه كردند و چه مىكنند كتابى لازم دارد . اشرار ، الواط در اين انجمنها عضويت دارند و به پشت‌گرمى آنها انواع هرزگى ، مال مردم‌خورى را مىكنند . اگر سابق بر اين در يك در خانه نوكرى داشتند و به اسم آن يك آقا شرارت مىكردند حالا وسعت انجمن بسيار ، در