قهرمان ميرزا عين السلطنه
1796
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
تغيير اوضاع اوضاع طهران تغيير كرده بود . حضرت و الا الموت [ رفته ] ، مخارج زياد ، آقاى عماد السلطنه با نظام الملك تبريز . با افخم الدوله بيكار بوديم . حقيقة نتوانستم اين همه عيال را در دو خانه نگاهدارى كنم لاعلاج بچهها را اينجا آوردم . اگر من يك آدم غصهخورى و خردهبينى مثل بعضى از مردم بودم يقينا هلاك شده بودم . علاج غصه را به همان بيرون ماندن كرده هر قدر ممكن بود شبها دير منزل آمده و صبحها زود بيرون مىرفتم . ترتيب زندگانى كثيف من تغييرى نكرد تا هنگام تابستان و رفتن شمران . آن عيشها ، آن مهمانيها ، خندهها ، تفرجها به دو جهت از ميان رفته بود ، يكى فوت مرحوم اميرزاده كه محرك ما و اسباب عيش و سرور و تفريح ما اول او بود بعد هم اوضاع مشروطه و بىپولى عمومى و نداشتن تكليف . ما از يك فريب دادن اميرزاده و معاشقهء دروغى طوبى نام فاحشه سه ماه تمام خنده كرديم و بعد از سه ماه مكاتبه و معاشقه « تازه گل » را به جاى طوبى خانم براى اميرزاده برده كه بعد از ملاقات نزديك بود آن وقت سكته كند ! دو ماه با من و شعاع الدين ميرزا قهر بود . از اول تا آخر اين حكايت خودش كتاب تياترى مىشود بىاندازه مضحك . همهء اينها ، همه اين دل و دماغها از بين رفته . عيش ، راحتى و مشغوليات مضحك ما همان چند وقت بود . مشروطه به كلى كارها را خراب كرده . تا آباد شود نوبت پيرى ما است . مادر بچهها را با بچهها شمران بردم . اقامت چند شبه تصادف كرد با ورود حضرت و الا و تا آخر ييلاق مانديم . هواى ملايم خنك شمران تغيير احوالى كه گاهگاهى براى كوكب خانم دست مىداد به عوض تخفيف اشتداد داد ، چنانچه تا امروز باقى است و در ضمن روزنامهء خود اندكى اشاره كردم . فعلا مفرح الدوله راضى شده و خانهء شاهزاده خانم والدهاش هست . شهريه مىدهم . . . مادر بچهها هم حياط كوچك اين خانههاى جديد مظفرى نشسته . تا بعد از ماه صفر چه شود خداوند عالم است و خبير . چون فعلا روزنامهء مفصلى روزبهروز مىنويسم انشاء الله از خوش و ناخوش آنچه پيش آيد در آنجا نوشته خواهد شد . به همين جا ختم كلام مىكنم . من اولاد ذكورى ندارم كه به او وصيت كنم . اما از خوانندهء اين اوراق با كمال عجز و انكسار استدعا مىكنم هيچ وقت خيال گرفتن دو زن نكند خصوصا وقتى كه تهىدست و بىمايه باشد . چون كمتر مىتواند عدالت كند . وقتى كه نكرد مثل من مىشود كه پالوده دندان مىشكند . قهرمان قاجار عين السلطنه 1325 .