جنگ ترانسوال جنگ ترانزوال هم يك ماه قبل از تاج‌گذارى تمام شد و دو سال و هفت ماه اين جنگ بوئر طول كشيد سيصد هزار نفر دولت انگليس در اين محاربه لشكر داشت و سيصد هزار اسب و قاطر و معادل . . . « 1 » ليره خرج اين محاربه تا روز مصالحه شد . سردارهاى بوئر به‌سمت انگليس رفتند و اين چند روزه وارد لندن شده بودند . در دنيا جنگى به اين رشادت كسى نكرده كه اين مشت زارع كردند . سردارهاى معتبر آنها دلرى - دوت - كرؤنژه و جمعى ديگر بودند . سردار معتبر انگليس اول لرد رابرت سپهسالار انگليس بود . بعد از چند فتح احضار انگليس شد و تا آخر جنگ لرد كيچنر بود و اين مصالحه به دست او جارى شد . دولت انگليس به اولى هفتاد هزار ليره و به ثانى پنجاه هزار ليره انعام داد . مظفر الدين شاه در انگليس اعليحضرت شاهنشاه ايران هم كه در اواخر ماه ذيحجة الحرام 1319 به‌سمت فرنگستان حركت كرده بودند بعد از رفتن به ايتاليا و آلمان و آبهاى معدنى كونتركسويل و كارلسباد در روز هيجدهم ماه اوت كه سيزدهم جمادى الاول باشد وارد شهر لندن شدند و وليعهد انگليس مشغول پذيرائى مهمان عزيز است . خود شاه انگليس دو روز قبل از ورود لندن در ميان دريا از شاه ديدن كردند و نشان زانوبند را داده بودند . گويا يك هفته در لندن توقف فرمايند . وليعهد و ساير شاهزادگان و وزراء انگليس در خدمتگزارى حاضر خواهند بود . لرد سالزبورى صدراعظم مسن كهنهء انگليس هم بعد از ختم جنگ بوئر و تاجگذارى ناقص اول استعفا كرده به‌جاى او بالفور صدراعظم و شخص اول شد . اعليحضرت پادشاه ايران در سفر دو سال قبل فرنگستان به انگليس محض فوت پسر ملكهء دوك ادن‌بورغ و به ايتاليا محض قتل هومبرت پادشاه و آلمان براى برودتى كه ما بين امپراطور و شاه واقع شد تشريف نبردند . اين سفر قضاى آن به‌جاى آمد . الّا اين‌كه بار رفتن انگليس به‌واسطهء مرض پادشاه موقوف گرديده بود باز معلوم و معين گرديد . انشاء الله براى اواخر رجب به سرحد ايران يعنى آستره « 2 » [ مىآيند ] ، زيرا ديگر از اين راه خمسه و تبريز خجالت كشيدند بروند و خداوند تفضلى هم به ما كرد و آخر شعبان به دار الخلافه نزول اجلال مىفرمايند . در غياب موكب مبارك امورات راجع به مجلس

--> ( 1 ) - جاى عدد سفيدست . ( 2 ) - - آستارا