قهرمان ميرزا عين السلطنه
1448
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
همزندانى با ميرزا رضا ميرزا فرج الله خان حاكم آباده كه حاليه هم از طرف مؤيد الدوله برقرار است اينجا رسيد . آدم زرنگ زبانباز غريبى است . همان گل و بلبل برادرزن صاحبديوان است . مذهب ابدا ندارد . مكرر هم حبس دولتى شده . دو سال در يك سفر با همان ميرزا رضا و سايرين در قزوين حبس بود . چاپارى با يك قمچى آمد . به توسط محمد رضا خان اقبال الممالك بدون هيچ سابقه و لاحقه حاكم آباده شد و امسال هفت هشت هزار تومان برد . ماها كه آنهمه مخارج كرديم ثلث آن عايد نشد . باغى تازه خسرو خان سورمقى ساخته بود . من آنجا رفتم . عمارتى وسط باغچه ساخته است ، در سورمق تازگى دارد . هفت گنبد عصر آقا به گنبد بهرام رفت . من هم رفتم . اين گنبد سورمهاى است . خيلى بزرگتر از گنبد ده بيد است . چهار گنبد در راه « سرحد » كه راه تابستانى فارس است واقع [ است ] به اين اسامى : گنبد لالهاى [ قرمز ] . گنبد كافشه ( كافورى ) - در آسپاس - در رضاآباد . در گنبد رضاآباد كه اسمش معلوم نيست بهرام مفقود شده . گنبد ده بيد رنگش معلوم نيست مثل آن دو . گنبد سورمق سورمهاى ، گنبد مشكون مشكفام [ است ] . خسرو خان مىگفت اين مدت طولانى تمام زراعت اينجا از خاك كهنهء اين گنبد رشوه داده شده و هنوز آنقدر باقى است . آباده آباده سه محل است يكى سورمق ، يكى اقليد ، ديگرى آباده . حكومت آرام خوبى دارد . ماليات نقدى [ است و ] حكايت سوختوسوز نيست . شب ضياء دفتر آنجا آمد . ميرزا محمود خان هم تار را بيرون آورد . الحمد لله خوش گذشت . نمونهاى از شيراز بود . ميرزا فرج اللّه دوشنبه سلخ ذيحجه - صبح را از سورمق سوار شده ميرزا فرج الله خان هم با آن زبان چاپلوسش همراه بود . تمام راه از دو طرف دهات آباد و باغات زياد و حاصل فراوان بود . سه فرسنگ بيشتر راه نبود . نزديك آباده مستقبلين مىآمدند . كوچههاى شهر را ميرزا فرج الله خان همت كرده و اهالى شهر ساختهاند . سنگفرش ريز خوبى شده . آقا را