بازارگاه پاريس از اتفاقات تازه و اخبار جديد مسافرت اعليحضرت اقدس شاهنشاهى است به سمت فرنگستان و تماشاى بازارگاه « 1 » عمومى شهر پاريس كه به سلامتى و ميمنت روز دوازدهم همين ماه موكب اجلال و اقبال شاهنشاهى از دار الخلافهء طهران حركت كرده و امروز وارد دار السلطنهء قزوين شدند . قرض براى سفر اين مسافرت پس از استقراض شصت مليون فرانك از بانك روس شده و تمام گمركات ايران سواى بنادر خليج‌فارس گرو گذاشته شد . شرايط اين استقراض زياد است و مدت اداى آن در هفتاد سال است . به پول ايران بيست و چهار كرور گرديد . در اين گرانى طهران خيلى اسباب رفاهيت شده حقوقات پس‌افتادهء مردم داده شده اين مسافرت بسيار ممدوح هم سرگرفت . شيراز لله الحمد ارزانى و فراوانى [ است ] و پارساله و امساله از تمام مملكتهاى ايران خوش‌تر گذشته است . تقريبا چهارده ماه است در شيراز اقامت داريم . زياده چه بنويسم كه خودم نمىدانم . خاتمهء يادداشتهاى اقامت شيراز از روى جنگ خطى . بازگشت به تهران عزل نظام الملك شنبه 21 شهر ذيحجة الحرام 1317 - اول درجهء ثور . دوم اردىبهشت ماه 822 جلالى ، بيست و يكم آوريل 1900 ميلادى ، نيم‌ساعت از آفتاب برآمده با حالت كسالت مزاج درشكه درب حياط حاضر شده سوار شده درب عمارت جناب افخم الملك و ضياء دفتر سوار گرديده به عزم طهران راهى شديم . در ششم شهر ذيقعده تلگراف عزل جناب مستطاب اجل آقاى نظام الملك زيارت شد و تا اين روز گرفتار امر حسابها و تهيهء حركت بودند . در اين ايام فترت كه موقع بيكارى بود بسيار خوش گذشت ، مگر از چهارم ماه تاكنون كه من گرفتار مرض شدم و بسيار تلخ گذشت . هفت شبانه‌روز قرار و آرام و خواب و خوراك نداشتم . لله الحمد اين

--> ( 1 ) - اين كلمه را براى اكسپوزيسيون وضع كرده است .