قهرمان ميرزا عين السلطنه
1415
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
تومان عيدى داده شد . دو روز است يك دسته تعزيهخوان زير بالا خانهء من تعزيه مىخوانند ، بىتماشا نيست . يك شمشير ، يك سپر ، دو كلاهخود بيش ندارند . شمر امروز قمه بهدست گرفته و امام خوان روى كرسى نشسته بود . عصر بازديد مستشير الدوله رفته از آنجا اندرون نزد همشيره . ديشب باران خوبى آمد ، الان هم مىآيد . در حقيقت عيدى خوبى مرحمت شد . معزز السلطان و مهندسباشى در اصفهان مانده [ اند ] از قرار معلوم مالگيرشان نيامده . مدير السلطنه وارد اصفهان شده . مشكل به ما برسد . مخصوصا آقا حساب را نگاه داشته كه يك منزل عقب باشد . قمشه چهارشنبه دهم - صبح زود سوار شديم . راه كالسكه همهجا خوب است مثل اين است « شسه » كرده و مبلغها مخارج نمودهاند . از قمشه گذشتيم خيلى بزرگ است . چهل هزار نفر جمعيت دارد . بازار و چهارسوق بزرگى دارد كه طاق چهارسوق را از خشت زدهاند . اگر اين دهات و قصبهها را به شكل جديد بسازند هريك شهرى معظم حساب مىشود . قمشه خيلى كثيف ، منجلاب [ است ] . حمامها در توى كوچه و كثافات مبالها همانطور از آنجا رد شده . ده به ده وصل بود ، خيلى آبادى ديديم ، در اين صحراها آهو و گورخر بسيار است . مقصود بيك ناهار را در مقصود بيك خورديم . باد مىآمد . همهروز بعد از ناهار تا يك ساعت از شب رفته باد شديدى مىوزد . من در ده در خلوتى كه سه اطاق خوب داشت منزل گرفتم . از شرّ باد آسوده بودم . اين مسئله را با جناب شيخ تجربه كردهايم . هرجا مىرسيم از هوا استفسار مىشود مخاطب مىگويد هوا خوب بود ، دو روز است سرد شده . از طهران تا اينجا و شايد تا شيراز برسيم همين مسئله را بگويند . چنانچه تا اينجا شنيديم . مقصود بيك هم خاك اصفهان است . پنجشنبه يازدهم - صبح زود حركت كرديم خيلى سرد بود . اينجا ده بىصفائى بود . آب اين دهات اغلب شورمزه و ناگوار است . دو فرسنگ آمده به قريهء امينآباد ، ملكى ملك التجار اصفهان است . رعايا جلو آمده نان و پنير آورده بودند . خيلى بهموقع بود . اگرچه همهروزه يك قابلامهء كوچك شامى يا كوكو يا غذاى ديگر در درشكه مىگذاريم . از ده رد شده قدرى گذشتيم . قراولخانهاى نمودار شد كه سرحد فارس و