دچار و گرفتار اسير ادميرال سامپسون گرديده . شهر سانتياگو دو روز بحرا و برّا گلوله‌ريزى شده ، از شش طرف در محاصره بودند . با وجود آن شهر مسخر آمريكائيها نشده . عجالة آتش حرب شعله‌ور است . دولت آمريك ادميرال اديسون را با يك دسته از كشتيهاى خود براى گلوله‌ريزى به بنادر اسپانيا مأمور كرده و دولت اسپانيا مشغول استحكام دادن به بنادر خود است . دولت اسپانيا هم ادميرال كاما را با يك دسته از كشتيهاى خود به جزاير فيليپين روانه كرده كه با قشون آمريكا محاربه كند . دولت آلمان هم كشتيهاى خود را به جزاير مزبور فرستاده از قرارى كه شهرت دارد فقط محض حمايت اسپانيا نيست . پول ، پول ، پول هيچ‌كس تصور نمىكرد آنقدرها دولت اسپانيا مقاومت در مقابل دولتى مثل آمريكا بكند . تاكنون كه بسيار خوب از عهده برآمده ، اگرچه خسارت جانى و مالى بىاندازه به آن دولت روى داده كه بيست سال ديگر اصلاح آن امكان نخواهد گرفت . در روزنامهء فرانسه مضمونى گفته بود كه از يكى از رؤساى جمهور آمريك پرسيدند براى جنگ چه چيز خيلى خيلى لازم است . جواب داد سه چيز . پرسيدند كدام است گفت اول پول ، دوم پول ، سيم پول . اما اين مسئله در اين جنگ چنان پيشرفت نكرد ، چه به قدر استعداد مالى آمريكا كشتى و قشون حاضر نداشت . فقط آمريكا هفتاد كشتى جنگى و بيست و پنج هزار قشون برّى حاضر ركاب داشت تا ذخيرهء خود را خبر كند و حاضر شود و لوازمات آن موجود شود كار از كار گذشته . چنانچه اگر حاضر و موجود بود در ظرف چند روز فتوحات عظيمه نموده تا اين مدت گرفتار نبود . حال اگر با يكى از دول معظمه مقابل شده بود در چند روز نابود و تباه گرديده بود . بايد متشكر باشد كه پيكار او با دولتى مثل اسپانيا فقير و كوچك خسته و مانده از محاربهء چندين ساله سرگرفته . بدبختانه نزاع خانگى هم دارد . از يك طرف با شورشيان كوبا بجنگد ، از يك طرف با قشون آمريك آن هم برّا هم بحرا ، همين‌طور در جزاير فيليپين . در داخلهء اسپانيا و شهر پايتخت هم گرفتار انقلاب و شورش است . اگر فى الجمله شورشيان كوبا و فيليپين از داخلهء ولايت آسوده‌اش بگذارند پيكار آمريكا نقلى چندان ندارد . بيشتر آنها نقصان وارد آورده‌اند و صدمه زده‌اند . تالار لندن در بازار تهران دوشنبه 12 - صبح را آن خانه رفتم ، مترجم الممالك آمد درس داد . خيلى زبان