قهرمان ميرزا عين السلطنه
1271
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
حاكم همدان : عضد السلطان عماد الدوله به همدان نرفت . حكومت را ايضا به شاهزاده عضد السلطان [ دادهاند ] و از طرف او مظفر الملك مىرود . اين مظفر الملك مدتها نزد شاهزاده ظل السلطان بود . چندى است بيرون آمده . نمىدانم اين اشخاص را از كجا پيدا مىكنند . مثل اين است كه ديگر آدم قحطى است . فخر الملك مىآيد . صحبتهاى او تماشا دارد . لذت عزل را نچشيده بود . بعد از آن زحمات توقع نداشت باز معزول شود . حقيقت خوب حكومتى كرد ! همهكس ريشخند مىكند . والى خراسان ركن الدوله گويا از دادن تقديم طفره دارد . قوام الدوله داوطلب حكومت خراسان شده . سابقا حكومت منحصر به شاهزادگان بود ، حالا هركس مىرود . قوام الدوله ابدا در اين خط نبود . گفتند پس از آنكه براى ركن الدوله تلگراف كردند قوام الدوله حاضر است ، قبول كرد شصت هزار را بدهد . حالا مىگويند قوام الدوله صد تا تقبل كرده بدهد . آصف الدوله آصف الدوله شاهسون دو سال اين منفعت را برد و دينارى به شاه نداد . بعد از آمدن از آنجا نمىدانم چه كرد كه فورا كرمان حكومت رفت . از مواجب و مرسوم اشخاصى كه به خرج خراسان آمده بود يك قلم صد هزار تومان برد و خورد . تمام قبوض را از مردم گرفته تومانى سه هزار كسر كرده حوالهء صراف داد . به حضرت عبد العظيم كه رسيد صراف تمام را نكولى نوشت . اين حوالهجات بهدست مردم ماند و خودش در كرمان مشغول عيش است . سه كرور تومان گمرك مواجب پارسالهء ما را حوالهء بيگلر بيگى كرده بودند ، صراف نمىداد . آقاى عماد السلطنه آنجا رفته بود مجددا بنويسد بدهد . طومار حساب امسالهء خودش را كه به صحهء همايونى موشح شده نشان داده بود . اولا هفتصد هزار تومان در اين دو ساله علاوه گمرك شده . الان سه كرور تومان گمرك است . تمام را اعليحضرت به خط مبارك خودشان حواله مرحمت فرموده بودند . ديگر دينارى از بابت گمرك باقى نمانده . تمام سه كرور تا الان كه سه ماه از سال گذشته است حواله مرحمت شده ، من جمله هفت