قهرمان ميرزا عين السلطنه
1234
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
شده حاكم و ساخلوى چين خارج شده . امتياز كشيدن راهآهن سيبر [ ى ] را تا بندر مزبور از وسط مملكت منچورى هم با بعضى امتيازات ديگر ضميمهء معاهدهء روس گرديد ، حالا راهآهن تركستان و درياى خزر وصل مىشود به درياى چين كه ممتدترين راهآهن دنيا محسوب خواهد شد . حقوق فرانسه دولت فرانسه هم ميل بسيار دارد كه جزيرهء هىنان را بگيرد ليكن بطور خوش . در مذاكره است كه حقوق دولت فرانسه نبايد ضايع شود . يك بندرى را اسم برده با بعضى امتيازات بايد به دولت فرانسه داده شود . از قرارى كه در يكى از روزنامهها ديدم دولت چين مسئووليت مزبور را قبول كرده است . دولت انگليس اولا مبلغ بسيارى قرض به دولت چين داده و در عوض تنزيل آن افتتاح چند بندر را به روى تجار انگليس خواسته و كشيدن راهآهن از سرحد برمه تا پكن و بعضى رودخانهجات را به كشتى انگليس اذن دخول بدهند . در پارلمنت انگليس مذاكره شده كه منافع اين امتيازات بيشتر و بهتر از مالكيت قطعهاى از ممالك چين است . تجارت انگليس سودش بيشتر و به يك اندازه خيالات دولت هم آسودهتر است . دولت ژاپن هم بقيهء خسارت جنگ را به عجله خواسته و گفته است بندر وىهاى وى را هم كه الان در تصرف ژاپن است از دست نخواهد داد . چين در ششدر حيرت دولت چين بيچاره در ششدر حيرت [ است ] و چاره ندارد كه هرچه بخواهند بدهد . اين ممالكى كه از چين تجزيه شد هريك قطعه جواهرى بودند بس گرانبها و ديگر محال است به قبضهء تصّرف چين درآيد ، اگر [ چه ] هزار شرط در معاهدهء آن شده باشد . از قرارى كه در بعضى روزنامهجات خواندم وزراى دولت چين خصوصا ليهنگچانگ به قدر دو سه كرور پول از دولت روس رشوه گرفته و اين راهها را به آنها آموخته [ است ] . از آنطرف هم پادشاه را ترسانده و به قدر مقدور همت گماشته و عمل را به اينجا ختم كردند . يحيى خان مشير الدوله اين رشوهخورى در چين هم مثل ايران معمول است . حالا اگر لهينگچانگ دو سه كرور پول گرفت و دو بندر به روس داد يحيى خان مشير الدوله مرحوم يك ماچ از زن