سرباز قزوين اگر يك انقلابى بشود كار تباه است . ما هم جز چهار نفر نوكر شخصى كسى را نداريم . اگر هم به صاحب‌منصبان اعلان كنيم به جهت عداوت و به جهت هم‌ولايتى بودن اقدامى نمىكنند ، بر فرض بخواهند بكنند كسى را ندارند . سرباز در دهات [ است ] آن هم بىاسلحه و آلت دفاع . هيچ چاره جز فرار نيست . يك شهر به اين بزرگى پنجاه نفر سرباز يا سوار مسلح و مطيع ندارد . هركس به خيال دخل است و در اين فكر نيست و الّا شهرى مثل قزوين كه ده هزار مرد سپاهى و قشونى از سرباز و توپچى و سوار مىدهد چرا بايد صد نفر ساخلو مطيع منقاد با اسلحه تمام نداشته باشد ، همين‌طور ساير شهرها و بلاد كه به روز نيك و بد به‌كار بيايد . امورات تمام اين ولايت به چند نفر فراش و چند نفر سوار غيرمنظم كه بجزئى مداخل قناعت كرده مورث فساد و منبع عنادند مىگذرد . دوشنبه هفتم - باز هوا سرد كرده و برف مىآيد . مشكل اين زمستان تمام شود . چقدر امسال طولانى شد . تلگرافى اميرزاده در جواب تلگراف ما به حضرت و الا زده كه خانم شاهزاده سخت ناخوش است نوبهء غش كرده . خيلى مضطرب هستيم خداوند ترحم كند . مجددا تلگرافى به افخم الدوله زديم كمال انتظار را براى جواب داريم . انشاء الله تشويش ندارد . قدرى از اخبارات مشرق‌زمين و آسيا بنويسم . چين و لاشخورها بعد از ايران خودمان اين قطعهء آسيا امروز از هرطرف گرفتار بدبختى و دچار صدمات است . دولت آلمان كه مملكت و بندر بسيار معمور حاصل‌خيز با مكنت « كياچو » را تصاحب نمود از دولت چين نود و پنج ساله به‌عهدهء دولت آلمان معاهده بسته شده [ است ] كه هر نوع آبادى و استحكامات برى و بحرى از قلعه و « باستيان » و غيره و غيره بخواهد بسازد . گويا گمان مىكند پس از صد سال تملك ممكن است ، ولايتى به اين خوبى را از آنها مسترد داشت . اين ولايت شصت كرور يا شصت ميليون جمعيت دارد . معدنهاى خوب من جمله معدن زغال خيلى خوبى دارد . همه قسم زراعت دارد . ابريشم بسيار اعلاى ممتازى دارد . بندر پرت‌آرتور را هم روسها تصاحب نمودند و صاحب منصبان روس براى تعمير آنجا و تقسيم قشون چين مستخدم شدند . انگليس هم گروپ جزاير كه در سنوات قبلى تصرف داشت با باز بودن چهار بندر ديگر چين به‌روى تجارت انگليس و آنچه بخواهد در داخلهء چين راه‌آهن بسازد از دولت چين خواسته و به‌جاى آنها قرضى را كه چين از ساير دول خواسته بدون تنزيل تا مدت معينى خواهد داد و حتما