قهرمان ميرزا عين السلطنه
1206
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
اميدهاى صدراعظم اگرچه از عزل نظام الملك خوشحال نيستم اما اميدوارم اين تغييرات و قرارهاى جديد به همت اولياى دولت مجرا شده مملكت و وطن ما از اين فقر و پريشانى بيرون بيايد و رو به ترقى و تمدن بگذارد . صدراعظم خيلى مايل است و حقيقت قبيح است اگر اقدامى نكند . چه در ظرف اين مدت اول كسى بود كه مذمت از كارهاى دولت مىكرد و آرزو داشت روزى بشود كه بتواند قرارهاى جديد بدهد . مطلب را هم كه عرض كنند و دستگير شود مضايقه نمىكند و اجازه مىفرمايد . از خود رائى نداشته و ندارد . حالا اگر اين صدراعظم اقدام بليغى كند پيشرفت دارد و اين هرجومرج به كلى مرتفع خواهد شد . در ايام آن شاه ممكن نبود . از خودش رأى مخصوص داشت و كسى جرأت راهنمائى نداشت و به حرف نمىرفت . ناصر الملك كيست ؟ ناصر الملك قريب دوازده سال در مدرسهء آكسفرد انگليس درس خوانده و دو سفر هم مجددا به فرنگ رفته . يكى در همين عهد و محض اعلان جلوس شاه بود ، يك ماه و نيم يا دو ماه قبل از فرنگ مراجعت كرد . وزير قورخانه و مترجم مخصوص بود . آگاه و تربيتشده است از همه بالاتر همدانى و خوشبخت است ، يعنى كليهء خوانين همدان در اين زمانه به اعلى درجهء ترقى و خوشبختى مىباشند . اميدواريم كه روز اول خوشبختى ايران و احداث قوانين مفيده باشد . هلال عيد سهشنبه غرهء شوال - ديشب در اينجا ابر بود ، ماه را واضح رؤيت نكردند . ليكن بعضيها اعتراف كردند كه ديدهاند . ساعت چهار و نيم تلگرافى از طهران رسيد كه آقا نجفى از اصفهان به طهران زده بود به اين مضمون . « هلال ماه شوال ثابت و قد حكمت بذلك . العبد الاحقر شيخ محمد تقى نجفى » . در شيراز و يزد و بوشهر و عربستان هم ديده بودند . تلگراف را نزد آقاى آقا سيد جعفر كه همسايه بود فرستادم . جواب بعد از تأمل بسيار داده بودند كه افق اصفهان با اينجا توفير دارد و در تلگراف هم رمزى نوشته نشده . من گفتم توپ اعلان عيد را خالى كرده نقارهخانه زدند و استراحت كردم . امروز تمام آقايان حتى آقا سيد جعفر به مسجد رفته نماز عيد خواندند . نقاره زدند ، شليك توپ كردند . الحمد لله رمضان گذشت . از جهت تنهائى سخت بود . تا عصر مردم ديدن آمدند .