است . اين خواهرها هم تقريبا به همان اشكال هستند . مختصر تماشاى خوبى به ما دادند . . . بارى به سمت خانهء حضرت و الا آمديم . بدگوئى زنها به شاه روزى را هم اعليحضرت به رسم همه‌ساله مسجد تشريف بردند . لدى الورود جمعى از زنها بناى بد گفتن و هرزه‌گوئى را به شاه گذاشتند . خلق مبارك خيلى تنگ شده فورا از راهى كه به باغ مرحوم مشير الدوله سپهسالار است به عمارت و باغ تشريف بردند . فخر الملك مىگفت شاه خيلى فحش داد : « پدرسگهاى . . . را ياد داده‌اند . » گويا زنها از شدت گرانى و كمى نان و گوشت شكايت كرده بودند . اما به زبانهاى بد . من نبودم و كسى هم حقيقت امر را نمىگويد . در هرصورت چيزى گفته بودند كه اوقات شاه تلخ شده بود . بدون گردش و تماشا و طواف مسجد به باغ تشريف بردند ، و الله اعلم بحقيقة الحال . بعد از افطار و روضه اجماعا مسجد ملك رفتيم . جناب آقا شيخ مهدى به عين همان وعظ شب بيست و سيم كه ياد داشتيم بدون كلمه‌اى كم و زياد تقرير فرمودند . اين نسخه عوض نمىشود . عجب حافظه‌اى دارند . در موقعى كه مىدانيم فلان حكايت را بايد بگويد و آرام به همديگر مىگوئيم موقع فلان حكايت است ، فورا ملاحظه مىكنيم همان را مىگويد . ساعت هشت و نيم ختم مسجد شده منزل حضرت و الا رفتيم . شاهزاده آغا ، شاهزاده والى ، خانم شاهزاده ، عيال آقاى عماد السلطنه بودند . شاهزاده خانم همشيره در اين ايام قولنج سختى كرد . سه دفعه عارض شد . دفعهء ثالث سيزده ساعت گرفتار بود . دست كشيده بوديم . خداوند عمر ثانى عطا فرمود . خيلى خيلى سخت قولنج كرده بود . الحمد لله چند روز است بهتر است . مولع در معاصى امشب كه شب 24 [ است ] خانهء اعتصام نظام دعوت داشتيم . مدعوين تماما بودند . احياى چهارم را به اين شكل طى كردند و حال آن كه شب پيش تماما صيغهء توبه خوانديم و بازگشت از اعمال گذشته را از خداوند مسئلت كرديم . چارهء انسان همان مرگ است . غفلت را خداوند جهت اين مخلوق خلق كرده . ليكن در اين زمانى خيلى شدت دارد و به اين اندازه در هيچ عهد و زمانى نبوده . خداوند ما را از اين گناهان محافظت كند . استعداد غريبى داريم و خيلى مولع در معاصى هستيم . مگر به كرم و بزرگى كه دارد قلم عفو بر جرايم ما بكشد . از خود مأيوس [ هستيم ] و توبهء آن كسى كه آنقدر حريص و مغرور باشد هرگز مستجاب نخواهد شد . چه ديشب در حين قرائت صيغهء توبه و زاريها امشب را به ياد داشتيم و البته هركس از كار خود بهتر اطلاع دارد و خداوند بهتر از خود او در تفسير آيهء شريفهء « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحاً » . مىفرمايند توبه كند بنده از گناه و پس از آن رجعت نكند با آن گناه . از حضرت صادق عليه السلام تفسير آيهء شريفه را سؤال كردند فرمودند آن گناهى است كه هرگز عود