حسب الامر مسجد آقا سيد عزيز الله و مسجد سپهسالار قديم براى برچيدن ختم تشريف بردند و از آنجا به درب خانه . تنها در اطاق مشغول خواندن روزنامه شدم . اشكال عروسى امپراطور را كشيده بود . جنگ ژاپون و چين قشون ژاپن پرت‌آرتور را مسخر كرده اسلحه و چيزهاى زياد از اين شهر و قلعهء جنگى به دست آنها افتاده . پرت‌آرتور اسمى است كه فرنگيها گذاشته‌اند . اسم چينى آن چيز ديگر است . اين فتح بزرگى است كه ژاپونيها كرده‌اند . شهر « موكدن » را هم نزديك است مسخر كنند . امپراطور چين برحسب خواهش امپراطور ژاپون سفير مخصوصى جهت صلح به پايتخت آن دولت فرستاده تا چه نتيجه از رفتن اين سفير ببخشد . هيچ يك از دولت فرنگ براى صلح جلو نيامده . تدبير ژاپونيها و پلتيك آنها بسيار خوب نتيجه بخشيد . مملكت كره اكنون مسلم ژاپن است و از جانب او حاكم و قشون ساخلو معين [ شده ] است . رئيس قشون و فاتح اين مملكت فيلد مارشال كنت « ياماگاتا » است . پرت‌آرتور و قشونى كه به مملكت چين حمله مىبرد سردارش جنرال اياما Oyama [ بود ] . نتيجه و آمال تربيت اين است كه دولت چين با هشتصد كرور بل متجاوز جمعيت جلوگيرى از قليل قشون دولت ژاپون نتوانست كرد . با آن‌كه جمعيت تمام ژاپون هفتاد كرور است . اين‌طور شكست داد و فتوحات نمايان كرد ، برا و بحرا در هر نقطه شكست فاحش داد و اسباب حيرت و تعجب ساير دول شد . افسوس كه موتسوهيتو نداشتيم اين دولت ايران در اين چهل و پنج سال كه در حالت امن و امان بود مىتوانست صدچندان ترقى كند . افسوس كه پادشاهى چون موتسوهيتو امپراطور ژاپن نداشتند . بارى رعاياى چين گرد خداى جنگ كه اسمش به زبان چينى « وينگ‌تيان » Ving - tain است مىگردند . كشيش آنها زنگ مىزند سايرين طبل و شيپور و سازهاى ديگر كه متعلق به آنهاست مىزنند و چوب صندل و عود مىسوزانند . التماس به خداى جنگ مىكنند كه سر التفات بيايد و رفع اين شكستها و ظلم بشود . خداى جنگ به خشم آمده و به اين لطايف الحيل آن را بايد به سر حوصله آورده دفع اين كارها بشود . عموم رعاياى چين مشغول التماس و تظلم به خداى جنگ هستند . در حالت صلح و امن اين خدا قربى و منزلتى ندارد . حالا موقع احترام و جلالت اوست . قشون روس قشون خوب خوب است . شرح يك‌دسته از قشون روس را هم بدهم . پراوبرجنسكى دوازده فوج است كه از شهر و ولايت مسكو گرفته مىشود . از قشونهاى خوب خيلى خيلى محترم معتبر روس است كه بواسطهء اين فوجها پطر كبير فتوحات كرد و شكستها داد . دوازده هزار نفر هستند . فوج اول اينها را مصاحبان امپراطور