شمس الشعراى حالا يا مثل شمس الشعراى حالا كه بيچاره خودش مىگويد كه در عمرم شعر نشنيده‌ام جز اشعار برادرم سام ميرزا كه در سلامها مىگفت . پس از فوت او براى مرسوم و مواجبش پيشكش داد لقب و منصب و مرسومات را گرفت . يكى گفته بود اين شعر بلد نيست . اعليحضرت فرموده بودند مگر چقدر سلام مىنشينيم ! يكى را پيدا كند چند فرد شعر بسازد و در موقع بخواند . مسئلهء عمده‌اى نيست . مهمانى مادر نايب السلطنه اندرون رفتم شاهزاده آغا هم بود . ماشاء الله بچه‌هاى خوبى دارد ، خيلى زيرك و هوشيار . غروب منزل آمدم . امروز عيد مولود حضرت صديقهء طاهره سلام الله عليها بود . برحسب معمول والدهء آقاى نايب السلطنه در اميريه مهمانى كرده بودند . عموم خانمهاى اين شهر و حرمهاى اعليحضرت هستند . آقاى نايب السلطنه در ميان خانمها گردش مىكند و تماشا مىكند . خيلى ميل دارند همه روزه همچو مهمانى تهيه شود . براى ايشان خوب است . خيليها ملاحظه مىكنند و نمىگذارند زنهايشان بروند . باز هم دربارهء جنگ ژاپون يكشنبه 24 - صبح را خانهء حضرت و الا رفتم . روزنامه‌هاى قشنگ آمده بود . اشكال جنگ را باز خيلى داشت . ژاپونيها خيلى فتوحات كرده‌اند . اغلب شهرهاى كره را فتح كرده حالا سمت « موكدن » پايتخت منچورى و « تيان‌تسين » و پكن حمله مىبرند . نزديك است اين شهرهاى عظيم مفتوح شود . فرنگيها نزديك است فرار كنند . چين دول فرنگ را براى اصلاح مىطلبد . ژاپن صلح نمىكند . ليكن اضافه بر خسارت جنگ و مملكت كره مبلغ بيشمارى هم نقد مىخواهد . چين مىگويد مملكت كره ملك طلق تو خسارت جنگ را هم هرقدر دول معتبر فرنگ تصديق كردند مىدهم . هنوز ژاپن راضى نشده و متصل برا و بحرا فتوحات مىكند . تقليد و حفظ آداب و عادات در ژاپون تقليد اگر كسى مىخواهد بكند مثل ژاپنيها بكند . اشكالى كه از قشون و صاحب‌منصبهايش مىكشند ابدا با فرنگيها فرق ندارد . ساير كارهايش مثل لباس و عادات مىماند . نه همان لباس به قاعدهء فرنگ است ، نقشهء جنگ مصب رودخانهء « يلو » را كشيده بود . در اين جنگ دو كشتى معظم خيلى خيلى معتبر چين را سوزاندند . و غرق كردند . اين دو كشتى معتبر وقتى كه كشتيهاى ژاپن دايره‌وار گرد كشتيهاى چين را احاطه كرده بودند خواست رشادتى كرده داخل خط كشتيهاى ژاپن شده كه دايره را برهم زند ، يكى را با نارنجك آتش زدند و ديگرى را « ترپيل » « * » زده غرق

--> ( * ) Torpille