معتضد السلطنه رفتيم . جمعى بودند . فردا يا پس‌فردا مىرود . فخر الملك گفت شاه تلگراف سرتاپا فحش به والى كردند كه به وصول دستخط مواجب محمد حسن ميرزا [ را ] تلگرافا برات كن . خيلى متغير شده بودند و خيلى سخت دستخط شد . البته خواهد داد و بواسطهء همين عرض شما معزول خواهد شد . با دماغ چاق سوار شده از خيابان گردش‌كنان خانهء حضرت و الا رفتيم . شب آنجا ماندم . شاهزاده خانم تفصيل امروز را شرح مىداد . زن گرفتن نظام الدوله مطلب تازه‌اى گفت . نظام الدوله تازه خانم قشنگ خوشگل خوبى را عقد كرده امروز اندرون پيش انيس الدوله آمده بود . خيلى تعجب داشت . نظام الدوله با اين غمهاى متوالى كه ديده و كبر سن و هضم قوا باز زن جوان خوشگل خوب بگيرد . مىگفت دختر بسيار بسيار معقولى بود . تمام مردم تماشا مىكردند . در روضه‌خوانى فاطمه سلطان خانم كتاب‌خوان حرم اعليحضرت پيش شمس - الدوله و اختر السلطنه نشسته بودم شاه آمد به شمس الدوله گفت « خبر ندارى ، پس كجا هستى ، زن تازه خوب قشنگ نظام الدوله آمده است . هنوز هم دختر است . كارى نتوانسته بكند . » شمس الدوله با كمال اوقات‌تلخى به شوخى گفت ، « تو كه شاهى و قوه خوب دارى ماشاء الله از همه جوانتر و بهتر هستى چرا نتوانستى كارى صورت بدهى . نظام الدوله كه حق دارد شما چرا . » اعليحضرت از اين سفر تابستان از كلاردشت دخترى آورده‌اند ، خيلى محبوب القلوب واقع شده خيلى دوست دارند . اسمش را هم روشنك گذاشته هنوز دختر است . مقصود شمس الدوله از اين سرزنش او بوده . شمس - الدوله دختر عضد الدوله سلطان احمد ميرزا ابن خاقان خلد آشيان است . حقيقت اين كار نظام الدوله تازگى دارد . عصمت الدوله مرحوم زن نظام الدوله بود و در سال وبائى مرحومه شد رحمها الله . سه‌شنبه 23 - شب نواب عليه اينجا تشريف داشتند . شخص روسى آمده خانهء والدهء گلين خانم را اجاره كرده اسبابهاى خوب دارد . فرنگى خوش‌مزهء خوبى است . يك لامپا فتيله‌اى خريدم به قدر ده چراغ روشنائى دارد . نسبتا ارزان هم مىدهد . پيشرفت ژاپون جنگ بين چين و ژاپن به شدت سخت باقى است . چين به كثرت جمعيت و ژاپن مغرور به تمدن و اسلحه و قشون خوب . هردو مغرورند تا حال كه ژاپن همه‌جا قشون چين را شكست داده و اغلب مىگويند فتح خواهد كرد . اين پادشاه ژاپن از پادشاهان معروف مشهور دنيا خواهد بود . در مدت ده پانزده سال طورى مملكت خود را آباد و تربيت كرده كه مزيدى بر آن متصور نيست . تفضيل ژاپن زياد است . اسباب حيرت و تعجب مردمان اين عهد است . چندى ديگر به اين رويه بماند از ممالك فرنگ صد درجه بهتر خواهد شد . چيزى نگذشته خود را به پايهء آنها رسانيده . در روزنامهء اطلاع نوشته بود نمرهء 656 كه اين دولت مشرق‌زمينى هفتصد و شصت نوع روزنامهء مختلف دارد كه از