قهرمان ميرزا عين السلطنه
575
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
زياد بود . به زحمت و مرارت زياد ساعت دو منزل رسيدم . حالا بايد با كشتى در خيابانها عبور كرد . اعليحضرت امروز تشريف آوردند . وضع مدرسهء نظام سهشنبه 13 شعبان - درب خانه رفتم . اعليحضرت همايونى امروز ميدان مشق تشريف برده بودند . آقاى نايب السلطنه مدرسهء نظام تشريف داشتند . گويا اعليحضرت دو سه روز ديگر آنجا تشريف مىبرند . آمده بودند قدرى كارها را صورت ظاهرى بدهند . جز شش هفت نفر شاگرد ديگر خبرى نبود . بيچارهها در اطاق سرد يخ رو به شمال بدون جرقهاى آتش روى يك تكه حصير نشسته بودند . زمين اطاق را آبپاشى كرده بودند . اين چه وضع مدرسه است . شاگردهاى موزيك مشق « ويلون » مىكردند بد نبود . تومانى دو ريال كم يكصد تومان جيره و مواجب در جزو خزانهء نظام دارم ، دو سال است ندادهاند . با وجودى كه ده مرتبه آقا نظام الملك را مأمور فرمودند گرفته برساند . حالا مىخواهند تومانى دو ريال كم كنند و نصف را هم پول سياه بدهند . گمان نمىكنم اينطور هم بدهند . وقتى من راضى شدم مىگويند پول نرسيد تومانى پنج هزار كسر كنيد . به من كه اينطور رفتار كنند ديگران معلوم است . اهل نظام بيچاره از همه كس بدتر و سختتر اين دو « غاز » مواجب و جيره را دريافت مىكنند . دو سال سه سال رنگ برات خودشان را نمىبينند ، تا چه رسد به پول . ابو حنيفهء اسكافى نيكو گفته : چون دل لشكر ملك نگاه ندارد * درگه ايوان چنان كه درگه سلطان كار چو پيشآيدش بود كه به ميدانش * خوارى بيند ز خوار كردهء ايوان از آنجا منزل حضرت و الا رفتم . معتضد السلطنه سه روز است از مشهد مقدس مراجعت كرده . هشت روز در مشهد مقدس توقف كرده . سفرش پنجاه و دو سه روز شد . هوا بهار شده آتش مطلوب نيست . خصوصا امروز كه به شدت گرم بود . مشكل اينطور باقى بماند . سرد خواهد شد . وضع سلام پنجشنبه 15 شهر شعبان - روز مباركى و عيد بزرگى است . صبح را منزل حضرت و الا رفتم . ناهار مختصرى خورده به اتفاق تولوى خان و محمد حسن ميرزا درب خانه رفتيم . خدمت آقاى نايب السلطنه مشرف شده به باغ رفتيم . وضع سلام ابدا تغييرى نكرده بود . ظهير الدوله امروز بود . عين الملك مختصر گفتگوئى با يك نفر در سر جا كرد . از بس مقيد است هميشه برايش اتفاق مىافتد . پس از انعقاد سلام محمد ميرزا و پسرش هم آمدند به حضرت عبد العظيم رفتيم . جمعيت خيلى زياد بود . غروب مراجعت شد . روز خوبى بود خيلى خوش گذشت .