نشانى از زمستان بود . دو سه انگشت بيش برف به زمين نشست . تا غروب زير كرسى افتاده بودم . تنبل‌خانهء درستى است . يك ساعت كه آدم نشست ديگر نمىتواند بلند شود . عزل امين نظام و نصب نظام الدوله سه‌شنبه پنجم رجب المرجب - صبح ميدان مشق رفتم . ميدان تمام و آقا در شرف حركت بودند . رسيدم رفتم توپخانه . يك مرتبه جمعيت زياد كه هيچ وقت نديده بودم مشاهده شد . تعجب كردم . سؤال كردم گفتند مگر خبر ندارى امين نظام معزول شد و نظام الدوله منصوب . امروز روز خلعت‌پوشان اوست . من هيچ خبر نداشتم . مدتهاست كه آقا نسبت به امين نظام بىميل و كم‌التفات شده‌اند . آخر كار را صورت داد و معزولش كرد . رفتم بالاخانهء توپخانه شربت [ و ] شيرينى صرف شد . خلعت سردارى ترمهء شمسهء مرصع بود . فرمان قرائت شد . اين نظام الدوله نورى است و سالها مشغول خدمات نظامى بوده . سال قبل پسر بزرگش غلامعلى خان مرحوم شد و همان يك پسر را داشت . امسال در اين و با عيالش مرحومهء مغفوره عفت الدوله بنت شاه مرحوم طاب ثراه به رحمت ايزدى پيوست . ديگر كسى گمان نمىكرد بعد از اين دو داغ بزرگ و مصيبت كبرى ميل به كار و شغل كند . اما حب دنيا بالاتر است . هفتاد هشتاد سال بايد داشته باشد . پير و عليل و ناتوان است . خبر تازه امروز اين بود . كاغذجات ملاير رسيد مطلب تازه نداشت . حبس خوانين همدان راستى خبر بهتر حكايت حبس خوانين همدان است . ساعد السلطنه و حسام الملك و ضياء الملك را روز شنبهء گذشته در اطاق آبدارخانه حاضر كرده ، ساير وزرا و جهانسوز ميرزا حاضر بودند . بعد از بيان كردن جهانسوز ميرزا تقصيرات آنها را حكم به حبس شده است و الان در خلوت آقا محبوسند و يكصد هزار تومان اعليحضرت جريمه مىخواهد . اما نايب السلطنه حمايت دارد . آن‌طور هم كه دستخط شده بود عمل نكرد . مقرر شده بود در اطاق نظام تمام شئونات نظامى آنها را گرفته و زنجير كنند . حالا جاى خوب و اسباب منظمى دارند تا چه‌قدر وصول شود . اين خبر تازه شنيدنى را به ملاير نوشتم . بلاهاى خوانين همدان عصر در ركاب حضرت و الا خانهء جهانسوز ميرزا رفتيم . تمام صحبت از همين حكايت بود . الحمد لله كه اين [ خوانين ] متهم شدند . اين بلاها كه به سر ما در سفر همدان خوانين درآوردند و دو نفر از آدمهاى ما را در ميان بازار زدند و كشتند هرچه گفتيم شاه قبول نكرد و تنبيه نكرد . برعكس ما را عزل كرد و آن همه خسارت وارد آمد . جلوگيرى نكردند تا اينجا رسيد و خدا خواست ظلم آنها و ناخدمتى آنها را معلوم كند . الحمد لله معلوم شد و دانستند ما مظلوم بوديم . در روزنامهء گذشته مفصل حكايت