سيد محمد كمره اى
308
روزنامه خاطرات سيد محمد كمره اى ( فارسى )
داشت كه صمصام السلطنه را قبل از ظهر براى اينكه قوت قلب به او بدهم ملاقات نمودم و گفتم در طرد و سياست حضرت عبد العظيمىها جدى باش و ابدا از ميدان انگليسپرستها فرار نكن . او هم گفت ديروز به توسط مشار السلطنه وزير امور خارجه از طرف مارلينگ پيغام رسيد كه اگر كابينه استعفا نكند چون روابط اين كابينه با ما خوب نيست ما قشون وارد مىكنيم و به قوه فرسماژور كابينهات را منحل مىكنيم . و نيز صمصام گفت خبر دستگيرى سنگربندهاى مسجد شاه كه به شاه عرض شد ، شاه به توسط وزير دربار به من اظهار تشكر از اقدامات نمود . اقدامات قوام السلطنه در خراسان بعد بلند شده به منزل امير مفخم رفته ؛ سردار جنگ ، مشكوة الدوله و جمعى آنجا بودند . گفته شد كه ظل السلطان سه شب پيش در اصفهان مرده و ختم در پاركش گذاشتند . از خوبى حكومت قوام السلطنه در مشهد ، بيان الدوله به من اظهار داشت كه آية الله زاده آنجا را تبعيد به كلاك كرده و شجاع الدوله را به قوه قهريه به مشهد آورده ، دزدها را گرفته و سياست نموده . تحركات انجمن مهاجران بعد قضيه سنگربندها را گفت كه ژاندارمها به واسطه تحريكات مهاجرين كه اينجا مجمعى كرده و مدرس [ هم عضو ] انجمن مهاجرين بود [ دست به اين كار زدند ] و تمام را براى اينكه داخل به مشاغل شوند هنگامه برپا كرده بودند . و بالاخره فقط دولت آنها را جزو ژاندارمه كرده بود و مدتى بود حقوق به آنها نمىرسيد و رئيس آنها لمبرگ بود و لمبرگ هم چون از طرفداران انگليس ، و او كه معزول شد [ شخصى ديگر ] مثل او منصوب به رياست شد و همه آنها مقتضى خودسرى و ياغىگرى ژاندارمها و رؤساى آنها بود . تحريكات خارج هم در اين موقع شد كه آنها ملحق به سنگربندها شدند . بعد دولت خيلى جديت ديشب كرد و اول فرستاد رؤساى مسلمان آنها را مثل ماژور فتحعلى خان و نصر الله خان و دو نفر آنها را آورد و به مواعيد آنها را متقاعد كرد كه ژاندارمها را برگردانند . آنها هم دستور دادند كه چند نفر