ميرزا قهرمان امين لشكر

9

روزنامه خاطرات امين لشكر ( فارسى )

يادداشت پيش ازين در مقدمهء « روزنامهء سفر خراسان به همراهى ناصر الدين شاه » كه خاطرات ديگرى از امين لشكر ( ميرزا قهرمان ) است ( تهران ، 1374 ) سالشمار زندگى او ضمن مقدمهء آن كتاب از روى سرگذشتهايى كه درباره‌اش نوشته شده و يادداشتهاى شخصى او در دو روزنامهء سفرى كه ازو به دست است ( خراسان و تبريز ) و نيز مآخذ عصرى دورهء ناصرى تنظيم و نشر شد و براى آنكه خوانندگانى كه ممكن است فقط كتاب حاضر را در اختيار داشته باشند همان را در اينجا با بعضى اصلاحات و الحاقات تجديد مىكند . نام اين شخص قهرمان است و چون از تحصيلات فارغ شد و به نوجوانى رسيد به ميرزا قهرمان شهرت گرفت . در 1244 قمرى متولد شد و در 1310 قمرى درگذشت . پدرش ميرزا يوسف نام داشت . از مردم قمشهء اصفهان بود و نزد محمد قلى خان پسر آصف الدوله كه از اعضاى دستگاه طاووس خانم تاج الدولهء اصفهانى از زنهاى فتحعلى شاه بود سمت ناظرى داشت . ميرزا قهرمان به هوش و فراست و پركارى و كاربرى معروف بود . سرگذشت او به اجمال در مراجع عصر ناصرى آمده است و مفصل‌تر از همه را مرحومان حسين سعادت نورى ( رجال دورهء قاجار ، تهران 1364 ، ص 289 - 301 ) و پس از او مهدى بامداد نوشته‌اند ( شرح حال رجال ايران ، ذيل قهرمان ، جلد دوم ، تهران 1363 ، ص 132 - 136 ) . ميرزا قهرمان داراى برادرى به نام ميرزا محسن بود كه مقام سرهنگى داشت . ( روزنامهء خاطرات بصير الملك شيبانى ، ذيل روز 24 رجب 1301 كه منتشر شده است ) . از خويشان ديگر او كه شناخته‌ام حسن خان پسر ميرزا حسين خان وقايع‌نگار نوهء ميرزا قهرمان امين لشكرست كه نامه‌اى از او در اسناد صادق مستشار الدوله به دستم افتاده است و عكس آن به يادگار درين سفرنامه به چاپ مىرسد . از فرزندان امين لشكر يكى هم ميرزا يوسف خان نام داشت كه عكس او را در مجموعهء عكسهاى بيوتات سلطنتى ديده‌ام . در پايان كتاب به چاپ رسانيده مىشود . * * * اينك براى آگاهى از جريانهاى زندگى و مقامهاى او به اين سالشمار نگريسته شود .