حسن فراهانى
51
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
جمعه 24 فروردين 1301 / 14 آوريل 1922 / 16 شعبان 1340 * اصرار مشير الدوله براى گرفتن جواب از استاندارد اويل مشير الدوله رئيس الوزراء در تلگرامى به حسين علاء وزيرمختار ايران در امريكا از او پرسيد كه نتيجه مذاكرات با كمپانى استاندارد اويل به كجا انجاميد ؟ « شركت استاندارد با كمپانى نفت جنوب توليد محظورات مىكند و هيچ تصور نمىكنم در مجلس قبول شود . چون نقطهنظر دولت ايران را در تلگرام سابق بيان كردهام . بدون تكرار ، زحمت مىدهد كه هر چه زودتر يك جوابى از استاندارد تحصيل كنيد كه بالاخره معلوم شود امتياز را موافق قطعنامه كه از مجلس گذشته قبول مىكند يا نه . » 1 مأموران سياسى انگلستان هم كه موضوع را تعقيب مىكردند نوشتند كه « در مذاكرات مربوط به نفت شمال نه تنها پيشرفتى حاصل نشده بلكه شركت نفت سينكلر نيز به رقابت با شركت استاندارد برخاسته است . » 2 * اقدام سردار معظم براى پايان دادن به تحصن در سفارت شوروى امروز سردار معظم خراسانى وزير عدليه براى پايان دادن به تحصنى كه در سفارت شوروى در جريان بود به آنجا رفت . تلاش او براى راضى كردن فرخى يزدى ، يمين السلطنه و ديگران براى خروج از تحصن كارگر نيفتاد . در برخى منابع آمده است كه رضا خان وزير جنگ ، سردار معظم را مأمور اين كار كرد . 3 « در حال حاضر حدود سى نفر از مخالفان رضا خان در سفارت شوروى نشستهاند . تظاهرات ضد دولتى انجام مىشود و روزنامهها مقالاتى عليه رضا خان و دولت نشر مىدهند . رضا خان مطمئن است كه كابينه مشير الدوله در آينده نه چندان دور سقوط مىكند . » 4 * پاسخ به درخواستهاى سالار لشكر به دنبال درخواستهاى عباس ميرزا سالار لشكر حاكم بروجرد كه حد اقل ماهى هزار تومان اعتبار براى خاموش كردن دستاندازيهاى الوار منطقه خواسته بود ، امروز فطن الدوله به او نوشت كه قول صريح از مشير الدوله رئيس الوزراء گرفته است كه دوازده هزار تومان اعتبار براى يك سال به او بدهند . اين مبلغ از محل يكصد هزار تومان بودجه تأميناتى كه در اختيار وزارت داخله خواهد بود پرداخت مىشود . فطن الدوله اضافه كرد « ولى راجع به عليق ، نخواهند داد و بىجهت خودتان را خسته نكنيد . از حرف زدن و مذاكره مضايقه نخواهد شد ولى قطع دارم انجامپذير نخواهد بود . » 5 * حمله به بريتانياى كبير خبرگزارى رويتر امروز از مبدأ تهران خبرى فرستاد كه روزنامه تايمز آن را با عنوان « حمله به بريتانياى كبير » چاپ كرد . رويتر در اين خبر حملاتى را كه در مطبوعات ايران به انگليس ، روسيه و خاندان سلطنتى ايران مىشود مورد توجه قرار داد و نوشت كه روتشتين وزيرمختار روسيه شوروى در ايران مورد سرزنش قرار گرفته و به نخستوزيران سابق ايران ، وثوق الدوله و سيد ضياء بهطور گزندهاى با نام خادمان انگليس حمله شده است . شاه و وليعهد متهم شدهاند به تلف كردن ثروت كشور ؛ يكى با سفر به اروپا و ديگرى با لذائذ شخصى . رويتر از قول مطبوعات ايران نوشت كه نمايندگان مجلس به عنوان فرزندان ناخلف كشور تلقى مىشوند كه به شرمآورترين شكل انتخاب شدهاند ؛ يعنى با سفارش دربار لندن . 6 شايد سرمقاله ديروز روزنامه اقدام در تنظيم اين خبر مؤثر بوده باشد . ( ر . ك : 23 فروردين ) . * ديدار رضا خان با وزيرمختار انگليس سرپرسى لورن ، امروز مذاكرات طولانى با وزير جنگ ، رضا خان داشت . اين گفتوگو با پرسش رضا خان درباره اقدامات او كه نقض قانون اساسى است شروع شد . وزير جنگ در ادامه اين پرسش گفت كه اقدامات مستبدانه او مانند تنبيه