حسن فراهانى

48

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )

به ملاقات وزير مختار روس هم رفت . 7 * ورود اولين پست پاريس در ميان اخبار كوتاهى كه در مطبوعات درج گرديد ، روزنامه ايران نوشت كه امروز نخستين پست پاريس از راه روسيه شوروى وارد انزلى شد . 8 * اقدام به خودكشى كفيل قشون شاهرود امروز سرهنگ مصطفى قلى ميرزا كفيل قشون شاهرود با اسلحه هفت‌تير به پهلوى خود شليك كرده ، اقدام به خودكشى نمود . باوجوداين وى از مرگ جست . گفته شد گلوله در بدن او مانده كه هنوز نتوانسته‌اند بيرون بكشند . 9 مطبوعات دربارهء علت اقدام به خودكشى اين سرهنگ چيزى ننوشتند . * دعوت براى شركت در جشن جامعه اسلاميه در اطلاعيه‌اى كه امروز منتشر كرد از عموم مسلمانان دعوت كرد تا به مناسبت پانزدهم شعبان ، روز تولد امام زمان عجل اللّه تعالى فرجه ، در مجلس جشنى كه در مسجد جامع صنيع ديوان واقع در ميدان قزوين اول خيابان اميربهادر برپا خواهد شد شركت كنند . 10 * درخواست اعتبار براى مقابله با الوار عباس ميرزا سالار لشكر حاكم بروجرد امروز از مسئولان دولتى تقاضا كرد تا زمان از دست نرفته ماهى هزار تومان اعتبار به او تخصيص دهند . چون « موقع نزديك شدن [ كوچ ] ايلات است و قطعا اگر يك اقداماتى جدى نشود ، مشغول شرارت خواهند شد . اولا تكميل قوه نظامى واجب و نيز به طورى كه سابق عرض كرده‌ام يك عده از خوانين الوار به دولت اطاعت مىكنند و براى مخالفت با متمردين دولت حاضر مىشوند . حسب معمول از طرف دولت به بعضى از آنها خلعت داده مىشود و سابق به بعضىها سوار ايالتى داده مىشد كه [ در ] شهر باشد براى نگاه‌دارى اين اشخاص . . . مستدعى است امر صادر شود كه اين اعتبار را بدهند . » 11 * تشكيل جلسه براى يكسان‌سازى محاسبات وزارتخانه‌ها امروز بعد از ظهر كميسيونى در وزارت ماليه تشكيل شد كه از اداره محاسبات هر وزارتخانه نماينده‌اى در آن شركت كرده بود . اين جلسه براى يكسان‌سازى نظام حسابرسى در دواير دولتى تشكيل شد . 12

--> ( 1 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 29 - 1 - 14 - 1301 . ( 2 ) . اسماعيل خان قشقايى مشهور و ملقب به صولت الدوله و سردار عشاير به سال 1295 ق در فيروزكوه به دنيا آمد . پدرش داراب خان ايل‌بيگى و رياست ايل قشقايى را به عهده داشت . ازاين‌رو تربيت اسماعيل خان نيز در ميان ايل انجام يافت و علاوه بر تحصيلات ، تيراندازى ، سواركارى و فنون نظامى را فراگرفت . در سالهاى پايانى سلطنت مظفر الدين شاه قاجار لقب صولت الدوله دريافت كرده ، پس از مرگ پدر ، رياست ايل هم به دو رسيد . با آغاز جنگ جهانى اول قواى نظامى متفقين منطقه جنوب ايران را هم صحنه تاخت‌وتاز قرار دادند كه وى با همكارى ساير ايلات آن ناحيه ، به دفاع از خاك خود پرداخته ، با مهاجمين جنگيدند . اما در سايه فشار انگليسها از رياست ايل برافتاد و چندى را در فراروگريز گذراند تا اينكه جنگ پايان يافت . او نيز به جنوب برگشت و بار ديگر رئيس ايل قشقايى گرديد . صولت الدوله در دوره پنجم مجلس شوراى ملى نماينده مردم جهرم شد . حدود دو سال بعد به موجب خلع سلاح عشاير و بروز ناامنى در جنوب ، دستگير و در تهران زندانى شد . ولى با پشتيبانى عشاير منطقه از زندان رهايى يافت و به شيراز رفت . در هشتمين دوره مجلس هم نمايندگى مردم آباده را به عهده گرفت . تا اينكه در شهريور 1311 ، به همراه پسرش ( محمد ناصر خان ) كه او نيز سمت نمايندگى مجلس را داشت ، بار ديگر دستگير و روانه زندان قصر شد . حدود شش ماه در آنجا به سر برده ، سرانجام بر اثر بيمارى يرقان درگذشت . برخى گفته‌اند كه او نيز با آمپول هواى پزشك احمدى در زندان ، درگذشت . جنازه‌اش در امام‌زاده عبد اللّه شهر رى مدفون است . ( بهبودى ، رضا شاه ( خاطرات بهبودى ) ؛ قهرمانى ابيوردى ، تاريخ وقايع عشاير فارس ، كتاب آبى ؛ ج 7 و 8 ) . [ تصوير ] نفر سمت راست : صولت الدوله سردار عشاير ( 3 ) . سازمان اسناد ملى ايران ، سند شم 293003258 ، آرشيو 605 ع 3 ب آ ا ، شم ميكروفيلم 00220157 . ( 4 ) . روزنامه ايران ، شم 1114 ، ص 2 . ( 5 ) . عاقلى ، رضا شاه و قشون متحد الشكل ، ص 146 . ( 6 ) . روزنامه ايران ، شم 1115 ، ص 1 . ( 7 ) . روزنامه اتحاد ، شم 146 ، ص 3 . ( 8 ) . روزنامه ايران ، شم 1115 ، ص 1 . ( 9 ) . همان ، شم 1116 ، ص 2 . ( 10 ) . روزنامه اتحاد ، شم 145 ، ص 4 . ( 11 ) . اسناد نخستين سپهبد ايران . . . ، ص نه . ( 12 ) . روزنامه اقدام ، شم 25 ، ص 2 .