حسن فراهانى

32

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )

دينى كه دروس پيش از اجتهاد را تدريس مىكند افتتاح شد . اين مدرسه « از طرف برخى مقدسين كه در آن‌جا مقدمه اجتهاد و علوم دينى با شرايط مخصوص تدريس مىشود در خيابان چراغ برق كوچه سراج الملك باز شده و مردم را دعوت به دخول آن مدرسه مىنمايند . » 6 [ تصوير ] * تغيير در سازمان وزارت داخله امروز مشير الدوله نخست‌وزير و وزير داخله در حكمى كه شش ماده داشت استخدام در وزارت كشور را ممنوع كرد مگر با شرايطى كه قانون استخدامى كشور و نظامنامه داخلى وزارت كشور تعيين كند . برخى از آن مواد عبارت بودند از : در صورت وجود پست در اين وزارت‌خانه ، به يكى از منتظرين خدمت كه سابقه رسمى در وزارت داخله داشته باشد سپرده مىشود . مستخدم رسمى وزارت داخله به كسى گفته مىشود كه با حكم شاه يا حكم رسمى وزارت داخله به مدت دو سال متوالى يا چهار سال متناوب در خدمت رسمى وزارت‌خانه بوده باشد . در تعيين فرمانفرمايان و حكام درجه اول و دوم رعايت اين نكات الزامى نيست . 7 * شيوع بيمارى در بيجار بنابه گزارش‌هاى رسيده از بيجار نوعى بيمارى شبيه طاعون در آن منطقه ديده شده ، مجلس حفظ الصحه دولتى به حكومت آن شهر دستور داده تحقيقاتى پيرامون آن صورت دهد و گزارش كند تا اقدامات بعدى انجام پذيرد . همچنين براى پيشگيرى از سرايت بيمارى تيفوس كه در ناحيه عشق‌آباد شيوع يافته ، دستورهاى لازم به منطقه مرزى باجگيران ابلاغ شد . 8

--> ( 1 ) . اسنادى از امتياز نفت شمال . . . ، صص 104 و 105 . ( 2 ) . ميرزا صادق مستشار الدوله پسر ميرزا جواد خان مستشار الدوله پسر كريمخان كدخداى محلهء خيابان در تبريز از وكلاى دورهء اول و دوم مجلس شوراى ملى از آذربايجان بود . وى در اسلامبول تحصيل كرد ، سپس در سفارت ايران در اسلامبول مدت كوتاهى به كار مشغول گرديد . در آن ايام شيخ محسن خان مشير الدوله ، دايى ميرزا صادق ، سفير كبير ايران در اسلامبول بود . ميرزا صادق پس از بازگشت به ايران در وزارت خارجه به خدمت پرداخت . در 1324 ق در دورهء اول مجلس شوراى ملى از سوى مردم تبريز به نمايندگى انتخاب شد و در جريان به توپ بسته شدن مجلس ، به دستور محمد على شاه دستگير و مدتى در باغ شاه زندانى گرديد . پس از فتح تهران ، دوباره از سوى مردم تبريز نمايندهء دورهء دوم مجلس انتخاب شد و مدتى نيز به رياست مجلس رسيد . او در 1329 ق در كابينه سپهدار اعظم وزير داخله و يك سال بعد در كابينه نجفقلى خان صمصام السلطنه بختيارى ، وزير پست و تلگراف شد و بعدها در كابينه ميرزا حسن خان مشير الدوله به وزارت داخله رسيد . وى در مجلس مؤسسان 1304 ، كه براى تغيير برخى از اصول قانون اساسى تشكيل شده بود ، به رياست برگزيده شد . [ تصوير ] مستشار الدوله در 1313 ش سفير كبير ايران در آنكارا و در 1321 ش وزير مشاور كابينه احمد قوام بود . مستشار الدوله از نطق و بيان بىبهره نبود اما انشاء و حسن خطش بر معلومات ديگر او پيشى داشت . او پس از مرگ پدرش لقب مستشار الدوله يافته بود و سرانجام در 1372 ق در تهران ديده از جهان فروبست . ( بامداد ، شرح حال رجال ايران در . . . ، صص 168 - 167 ؛ سليمانى ، القاب رجال دورهء قاجاريه ، ص 142 ) . در زندگىنامه‌هايى كه براى ميرزا صادق مستشار الدوله نوشته شده كمتر به اين سمت و فعاليتهاى او به عنوان رئيس كميسيون سرحدى ايران در سال 1301 ش اشاره شده است . ( 3 ) . روزنامه ايران ، شم 1108 ، ص 2 ؛ روزنامه اتحاد ، شم 140 ، ص 2 . ( 4 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 9 ، صص 15 و 16 . ( 5 ) . روزنامه ايران ، شم 1108 ، ص 1 . ( 6 ) . روزنامه اتحاد ، شم 140 ، ص 3 . ( 7 ) . همان‌جا . ( 8 ) . همان‌جا ؛ روزنامه ايران ، شم 1112 ، ص 2 .