در عرض دو هفته كليساى مستقر در سفارت سابق خود را در پامنار تخليه كند . « اين مسئله اسباب نگرانى عده‌اى از روسهاى مقيم تهران را فراهم كرده است . » 13 * اعتراض روزنامه اقدام به سياست تعديل در وزارت عدليه روزنامه اقدام در شماره امروز خود در مطلب كوتاهى با عنوان « اصلاح معكوس در عدليه » به اقدامات سردار معظم وزير عدليه كه موجب حذف نيروهاى كارآمد و دلسوز اين وزارتخانه شده اعتراض كرد . 14 اين روزنامه همچنين در مقاله‌اى بلند و داستان‌وار با عنوان « مجمع يهود » به استهزاء يهوديان سياسى مسلك پرداخت ، كه گويا همين مقاله باعث تعطيلى يك شماره‌اى آن شد . 15

--> ( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1107 ، ص 2 . ( 2 ) . سازمان اسناد ملى ايران ، شم سند 293003257 ، آرشيو 604 ع 3 ب آ ا ، شم ميكروفيلم 00220156 . ( 3 ) . روزنامه ايران ، شم 1107 ، ص 2 . ( 4 ) . همان ، شم 1108 ، ص 2 . ( 5 ) . همان ، شم 1107 ، ص 2 . ( 6 ) . همان ، شم 1109 ، ص 2 . ( 7 ) . همان ، شم 1107 ، ص 2 . ( 8 ) . همان ، شم 1109 ، ص 2 . ( 9 ) . روزنامه اتحاد ، شم 139 ، ص 3 . ( 10 ) . على اكبر داور فرزند كلبعلى خان خازن خلوت در 1264 ش در تهران به دنيا آمد . علوم مقدماتى را در زادگاهش خواند . آنگاه با تلاش پدرش به مدرسه دار الفنون راه يافت و در رشته طب تحصيلاتش را پى گرفت . اما چندى بعد از ادامه آن منصرف گشت و به ادبيات و فلسفه و تاريخ روى آورده ، در 1288 ش در رشته علوم انسانى فارغ التحصيل شد . در اين اوان به حزب دموكرات پيوسته ، با كمك آن حزب به وزارت عدليه ( دادگسترى ) راه يافت . جديت و پشتكار در كار سبب شد سريعا پله‌هاى ترقى را در آن وزارتخانه طى كرده ، پس از مدت كوتاهى درحالىكه 25 سال بيشتر نداشت ، دادستان تهران شد . همچنين به عضويت هيأت تحريريه روزنامه شرق كه نشريه‌اى تندرو بود و با مديريت سيد ضياء الدين طباطبايى به چاپ مىرسيد ، درآمد . او يك سال دادستان تهران بود تا اينكه از آن كناره گرفت و در سوئيس تحصيلاتش را ادامه داد ؛ يازده سال در اروپا مانده ، در رشته حقوق و علوم سياسى و اقتصادى ليسانس دريافت كرد . داور دوره دكترى حقوق را هم به پايان رساند . اما به سبب بروز كودتاى سوم اسفند 1299 از دفاع و تصويب آن بازمانده ، در 1300 ش به تهران آمد . از جمله فعاليت‌هاى وى در اروپا تأسيس حزب ملى ايرانى بود كه هنگام عقد قرارداد 1919 ميان دولت انگليس و وثوق الدوله ، به مبارزه با آن برخاست و مقالاتى را در مخالفت با آن در روزنامه‌هاى سوئيس منتشر ساخت . داور چندى در تهران به وكالت دادگسترى پرداخت . در آبان 1300 به وزارت فرهنگ انتقال يافت . رياست تعليمات عمومى و رياست كل معارف عنوان مشاغل او در آن وزارت‌خانه بود كه پس از آن براى ورود به مجلس شوراى ملى به تكاپو افتاد و در تير 1301 از سوى مردم ورامين به نمايندگى مجلس انتخاب شد ؛ همزمان روزنامه مرد آزاد را هم منتشر كرد كه مقالات تند به قلم خود وى به چاپ مىرسيد ؛ حزب راديكال را هم بنيان نهاد ؛ در دوره پنجم شوراى ملى نمايندگى لار را پذيرفت . او در اين دوره با عبد الحسين تيمورتاش و نصرت الدوله فيروز آشنايى يافته ، مثلث سياسى تشكيل دادند . به غير از مخالفت با جمهورىخواهى رضا خان ، در ايام نمايندگى از هواداران جدى وى بود و با تلاش و پيشنهاد طرحى ، مقدمات فرماندهى رضا خان بر كل قوا را فراهم آورد . همچنين داور از طراحان اصلى ماده واحده تغيير سلطنت قاجاريه بود كه سرانجام رضا خان را به سلطنت و قدرت رساند . او پس از آغاز پادشاهى رضا خان ، در كابينه محمد على فروغى ، وزارت فوائد عامه و تجارت را برعهده گرفت . در دوره ششم بار ديگر نماينده مردم لار شد . اما با روى كار آمدن كابينه حسن مستوفى وزارت دادگسترى را بر آن سمت ترجيح داد و وزير شد . در همين سمت تشكيلات جديد دادگسترى و قضاوت را بنيان نهاد . در 1312 ش از وزارت دادگسترى به دارايى رفت و با انتقال برخى از قضات دادگسترى ، شريان وزارت دارايى را در دست گرفت . پس از بركنارى فروغى در 1314 ش ، داور همچنان وزير دارايى بود ؛ تا زمانى كه مورد عتاب رضا شاه قرار گرفت و احتمال داد كه همچون دوستانش تيمورتاش و نصرت الدوله كشته خواهد شد . ازاين‌رو دست به خودكشى زده ، در شب 21 بهمن 1315 به زندگىاش پايان داد . جنازه‌اش در صفائيه تهران مدفون است . ( سپهرم ، تاريخ برگزيدگان و عده‌اى از مشاهير . . . ، صص 222 تا 225 ؛ مباركيان ، چهره‌ها در . . . ، صص 369 تا 372 ) . ( 11 ) . محمد على بامداد به سال 1263 ش در مشهد به دنيا آمد . پدرش ميرزا محمد رفيع الممالك ، فقيه اصولى ، اديب و خوشنويس بود و در مدارس قديمى به تدريس علوم دينى مىپرداخت . محمد على تحصيلات مقدماتى را در خدمت استادانى چون ميرزا حبيب خراسانى ، سيد على حايرى يزدى ، شيخ محمد على فاضل و ميرزا محمد آقازاده فراگرفت و براى تكميل تحصيلات و شركت در درس خارج آخوند ملا محمد كاظم خراسانى از مشهد به قصد عزيمت به نجف به تهران آمد . چون ورود او به پايتخت مصادف با جنبش مشروطيت بود در تهران ماند و به مشروطه‌خواهان پيوست . در دورهء استبداد صغير چندى در ميان بختياريها به سر برد و در فتح تهران با مجاهدان اصفهان به تهران بازگشت . با برافتادن دولت محمد على شاه به روزنامه‌نگارى پرداخت . وى مدتى سردبير روزنامه‌هايى چون آفتاب و شورا بود و پس از آن خود روزنامه بامداد روشن را تأسيس كرد و اولين شماره آن را در 16 ربيع الاول 1333 منتشر ساخت . بامداد به علت مخالفت سرسختانه با قرارداد 1919 وثوق الدوله دستگير و به كاشان تبعيد گرديد . پس از سقوط دولت وثوق الدوله و تشكيل دولت ميرزا حسن خان مشير الدوله پيرنيا به تهران بازگشت و داخل خدمت در وزارت معارف شد . او پس از چندى به رياست يكى از ادارات آن رسيد و در سال 1303 ش مدير كل اوقاف و بعد رئيس اداره فرهنگ اوقاف فارس شد . محمد على بامداد در دورهء ششم مجلس شوراى ملى از حوزهء انتخابيه فارس به نمايندگى انتخاب گرديد و پس از پايان دورهء نمايندگى به دعوت داور در 1306 ش به خدمت دادگسترى درآمد . نخست رئيس اداره نظارت و سپس با حفظ سمت مدير كل قضايى وزارت دادگسترى شد . وى در 1321 ش به جاى محمد سرورى به سمت بازرس دولت در بانك ملى ايران تعيين گرديد و تا سال 1330 ش در اين سمت باقى بود . او در همين سال بر اثر تصادف مصدوم و بسترى گرديد و در نهايت در 67 سالگى درگذشت . محمد على بامداد اديبى فاضل و با عرفان آشنا بود . به زبان و ادبيات فرانسه كاملا آشنايى داشت . هانرى كربن ، ضمن سرگذشت ملاصدرا ، بامداد را نيز ، به خاطر مسلك عرفانى كه داشت به فضل و درايت ستوده است . وى شعر نيز مىسرود و بامداد تخلص مىكرد . كتب ادب چيست و اديب كيست ؟ ، حكمت عملى و اخلاق ، الهامات خواجه يا حافظشناسى از آثار اوست . ( اتحاد ، پژوهشگران معاصر ايران ، ج 4 ، صص 528 و 527 ؛ دايره المعارف تشيع ، ج 3 ، ص 76 ؛ عاقلى ، شرح حال رجال سياسى و . . . ، ج 1 ، صص 268 و 267 ) . ( 12 ) . روزنامه اتحاد ، شم 139 ، ص 3 . ( 13 ) . همان‌جا . ( 14 ) . روزنامه اقدام ، شم 23 ، ص 2 . ( 15 ) . همان ، شم 23 ، ص 4 و شم 24 ، ص 3 .