حسن فراهانى
22
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
سالگى بدرود حيات گفت و پس از تشييع مفصل و باشكوه در مسجد بالاسر در جوار مرقد مطهر حضرت معصومه ( س ) به خاك سپرده شد . ( دانشنامه مشاهير و مفاخر يزد ، ج 1 ، صص 192 - 188 ؛ دايره المعارف تشيع ، ج 6 ، صص 45 - 44 ) .
--> ( 8 ) . روزنامه ايران ، شم 1105 ، ص 2 . ورود آيت اللّه حائرى يزدى به قم را بايد مقدمه تأسيس حوزه علميه قم دانست . ( 9 ) . همانجا ( 10 ) . پيش از آنكه عثمانىها بر مصر تسلط يابند خلفاى عباسى و اموى و فاطمى بر آن حكم مىراندند . در 1517 م مصر به دست عثمانيها افتاده ، نزديك به دو سده تحت سلطه آنها ماند . در 1798 م ناپلئون بناپارت فرانسوى به آنها هجوم برد و خاك آن را فتح كرد . تا اينكه چندى بعد در 1805 م محمد على پاشا از سوى دولت عثمانى پاشاى مصر شد و سلسله جديدى را در آن بنيان نهاد . پاشاهايى كه پس از وى در مصر به قدرت رسيدند ، همگى از عقاب او بودند . اگرچه در اين دوران ، سرزمين مصر رسما بخشى از امپراتورى عثمانى محسوب مىشد و حاكمان مصر فرمان حكومت خود را از سلطان عثمانى مىگرفتند ، اما اين امر ، كاملا تشريفاتى بود و اعقاب محمد على با لقب خديو ( پادشاه ) با استقلال بر مصر حكومت مىكردند . با ضعف روزافزون دولت عثمانى ، نفوذ آن دولت در مصر بالمره از بين رفت و دولتهاى اروپايى بويژه مصر و انگلستان در امور مصر به دخالت و گسترش نفوذ خود پرداختند ؛ در 1881 م اعتراضاتى بر ضد دخالت بيگانگان برپا شد كه پس از حدود يك سال سرانجام توفيق پاشا چارهاى جز اين نديد كه يك دولت ملى روى كار آيد . اما انگلستان كه همواره مترصد تسلط بر مصر بود او را يارى داد تا دولت ملى را ساقط كند . در 1882 م قواى انگليسى بندر اسكندريه را كه به اعتراض برخاسته بودند بمباران كرد . از اين به بعد سلطه و نفوذ انگلستان در مصر روزبروز بيشتر شد تا سرانجام هنگام جنگ جهانى اول ( 1914 م ) كه دولت عثمانى به قدرتهاى مركزى اروپا پيوست انگلستان مصر را رسما به تحت الحمايگى خود درآورد و حسين كامل را به خديوى مصر گماشت . پس از پايان جنگ ، مليون اعضاى حزب « وفد » به رياست زغلول پاشا مصرانه خواستار آزادى سرزمينشان شدند كه به دنبال آن در 1922 م / 1301 ش انگليسها قراردادى را مبنى بر استقلال مصر امضا و اعلاميهاى را هم در اينباره منتشر كردند . اين قرارداد بعد از مدتى تأخير سال بعد به اجرا درآمد و با پادشاهى ملك فؤاد اول ، مصر صورت مملكتى مشروطهاى و پارلمانى پيدا كرد . [ تصوير ] انگليسيها در مصر 1917 م ( 11 ) . غنى ، ايران ، برآمدن رضا خان . . . ، ص 271 ، به نقل از : Fo E 371 / 7805 , Loraine to Curzon , 30 March 1922 ( 12 ) . فعاليتهاى كمونيستى در دوره . . . ، صص 19 و 20 . ( 13 ) . اسناد روحانيت و مجلس ، ج 2 ، صص 139 و 140 .