حسن فراهانى
مقدمه 9
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
مقدمه تاريخ بزرگترين منبع شناخت از گذشته و ذخيرهاى سرشار از تجارب ارزنده براى آينده است . تاريخ موجبات آشنايى بشر را با سرچشمههاى اصلى انديشهها و ريشههاى تحولات فراهم مىسازد . حوادث و ماجراهاى گذشته و سرگذشت انسانهاى ديروز كه امروز جزيى از كولهبار تاريخ شدهاند به كمك بشر امروز آمده تا هويت و اصالت خود را بهتر شناخته و راه خوداتكايى و خودباورى به سوى آينده را طى نمايد . در فرهنگهاى كهن ، زمان بسيارى را صرف آموزش تاريخ به كودكان مىنمودند زيرا بر اين باور بودند گذشته به كودك كمك مىكند ، بفهمد او كيست . گفته مىشود كسى كه گذشته را در دست بگيرد مىتواند آينده را نيز بدست آورد . نگاه به گذشته ، نگاه به امروز را تحتتأثير قرار مىدهد و بنابراين پاسخهايى براى حل مشكلات امروز ديكته مىنمايد . تاريخ از « گذشته » است اما براى « آينده » و آيندگان مىنويسند . تاريخ هم دانش گذشتگان و هم دانشى دربارهء گذشتگان است . دانش گذشتگان به اين دليل كه زندگى نياكان ما همچون امروز براساس باورها و دانش رايج زمان بوده است و هنگامى كه به اين دانش دست يافتيم به دانشى دربارهء گذشته تبديل مىشود . برخى تاريخ گذشته ملت خود را يكسره مىستايند و گروهى بر تمامى آن مىتازند . اما هردو در پى يك هدف هستند و در آن توجيه و تثبيت خود را مىطلبند . تكيه صرف بر مفاخر گذشتگان و ناديده گرفتن ضعفها مورخ را به همان راهى مىبرد كه در تاريخنويسى پيوسته و تنها به دنبال كشف خيانتهاى گذشتگان خود باشد . تنها نگاه منصفانه و بهره جستن از شيوههاى علمى است كه تاريخ را به ابزارى مفيد براى تفحص دربارهء گذشته مبدل مىسازد . در تاريخ مورخان با دستيابى به اسناد و مدارك تازه كه پيش از آن از محتويات آنها اطلاع نداشتهاند آرا و ديدگاه جديدى راجع به موضوعات مورد تحقيق خود پيدا مىكنند كه بر پايه آنها به تجديدنظر و بازسازى تاريخ مىپردازند .