حسن فراهانى
570
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
* تشكيل جلسهء كميسيون شير و خورشيد 7 سرخ عصر امروز جلسه كميسيون شير و خورشيد سرخ در مجلس حفظ الصحه دولتى تشكيل شد 8 و پس از مذاكرات لازم اعضاى كميسيون به اين نتيجه رسيدند كه چون بايد كميته مركزى اين مؤسسه در تهران و كميته و كميسيونهاى ديگرى هم در ايالات و ولايات تأسيس و تشكيل شود ، لذا شرحى به وزارت امور خارجه نوشته و قرار شد آن وزارتخانه براى دعوت از افراد به منظور تشكيل كميته مركزى در تهران اقدام نمايد تا پس از آن به انتخابات در ساير نقاط اقدام نمايد . 9
--> ( 1 ) . مراسله وزارت داخله به ايالت فارس ، 6 / 12 / 1300 ، اسناد ملى ايران ، شم ت 293001492 . ( 2 ) . تلگراف حسين خزاعى به وزير جنگ ، 7 / 12 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 40 ، پ 4 ، ص 11 و گزارش تلگرافى از لطفآباد به وزارت داخله ، 7 / 12 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 40 ، پ 4 ، ص 13 . ( 3 ) . مراسله وزارت جنگ به وزارت خارجه ، 26 / 11 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 31 ، پ 20 ، ص 4 . ( 4 ) . مراسله وزارت جنگ به وزارت خارجه ، 6 / 12 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 31 ، پ 20 ، ص 4 . ( 5 ) . ملا حبيب اللّه كاشانى فرزند على مدد فرزند رمضان كاشانى از علماى اماميه در قرن چهاردهم است . در چهارده سالگى نحو و اصول را نزد شيخ محمد اصفهانى و قسمت عمدهاى از رسائل شيخ مرتضى انصارى را نزد حاج ميرزا ابو القاسم كلانترى تهرانى آموخت . فلسفه را نيز نزد برجستهترين شاگران حاج ملا هادى سبزوارى فراگرفت . در شانزده سالگى به اخذ اجازهء روايت و در هجده سالگى به اجازهء اجتهاد نايل آمد . وى علاوه بر معلومات دينى ، در بعضى از علوم غريبه نيز دستى داشت . قريحهء شعر داشت . گاهى شعر مىسرود . تا آخر عمر به كار تدريس و تأليف مشغول بود و سرانجام در 23 جمادى الثانى 1340 ق ، دارفانى را وداع گفت . آرامگاه او در شهرستان كاشان است . ( ريحانة الادب ، ج 5 ، ص 18 - 20 ؛ مؤلفين كتب چاپى و فارسى عربى ، ج 2 ، ص 487 ) . ( 6 ) . روزنامه ايران ، 7 / 12 / 1300 ، ص 2 . ( 7 ) . در خلال جنگهاى داخلى بعد از پيروزى انقلاب مشروطيت به سال 1327 ق ، كه بين مستبدين و مشروطهخواهان جريان يافت ، براى نخستينبار نمونههايى از فعاليت رسمى شير و خورشيد روبرو مىشويم ؛ اين تلاش با حمايت ادارهء صحيه نظام و به همت دكتر امير اعلم ، معمار اصلى جمعيت شير و خورشيد صورت گرفت . ظاهرا اين جمعيت در جنگهاى مختلفى كه در قراجهداغ ، قزوين ، اطراف تهران ، همدان و كرمانشاه جريان داشت ، حضور يافتند . با سقوط محمد على شاه پيروزى مشروطهخواهان موقتا كار جمعيت شير و خورشيد سرخ به دليل فقدان تجهيزات و امكانات معطل ماند ؛ اما كما كان جمعيت شير و خورشيد به حيات بيرونى و بينالمللى خود ادامه مىدهد . در طى سالهاى 1330 تا 1335 ق ، علاوه بر اقدامات شير و خورشيد سرخ و فعاليتهاى امدادرسانى و انساندوستانه خودجوشى نيز صورت گرفت كه هيچگونه ارتباطى با جمعيت شير و خورشيد سرخ نداشت . در سال 1330 ق ، تجار ايرانى مقيم كلكته انجمنى به اسم هلال احمر ايران به رياست آقا محمد خليل تاجر شيرازى تشكيل و با افتتاح دفترى در كلكته به جمعآورى اعانه براى جنگزدگان ايرانى ، به خصوص آذربايجانىها كه گرفتار مصائب ناشى از تجاوزات دولت روسيه بودند ، اقدام كردند . آنان تصميم گرفتند كمكهاى خود را به رئيس مجلس شوراى ملى تحويل دهند . به دنبال هجوم نيروى نظامى روسيه به ايران در جنگ جهانى اول ، كميته دفاع ملى تحت رياست سردار اسعد بختيارى « خورشيد سرخ » را تأسيس و تحت نظر هيئت مركزى آنكه مركب از سليمان ميرزا ، شيخ محمد حسين استرآبادى ، وحيد الملك شيبانى ، ناصر الاسلام ، مشار الدوله ، كزازى ، حاجى محمد تقى شاهرودى ، آقا ميرزا محمود اصفهانى ، حاجى محمد باقر تاجر كاشانى بود ، فعاليتهايى را سامان داد . بعد از كودتاى سوم اسفند 1299 و خروج نظاميان خارجى از ايران تلاشهايى نيز براى تشكيل جمعيت شير و خورشيد سرخ آغاز شد . به گفته امير اعلم ، او مقررات صليب سرخ را ترجمه كرده و در اختيار احمد شاه گذاشته و پس از مذاكرات عديده با احمد شاه و ديگر رجال ايران مبنى بر ضرورت تشكيل جمعيت شير و خورشيد سرخ در ايران ، آنان را به تأسيس آن مجاب نمود . در 18 بهمن 1301 جمعيت شير و خورشيد سرخ تحت رياست افتخارى محمد حسن ميرزا وليعهد تشكيل و در اسفند 1301 نظامنامه اساسى جمعيت منتشر مىشود . اين نظامنامه شامل ده فصل و شصت ماده دربارهء تشكيل و نوع فعاليتها مىباشد . در پنجم مرداد 1302 اولين جلسه رسمى كميته مركزى جمعيت تشكيل جلسه داده و تصميم گرفته مىشود كه براى پيشرفت امور جمعيت هفته يك يا دو جلسه برگزار كنند . جمعيت شير و خورشيد سرخ ايران تا سال 1304 شعبات خود را در مركز استانها گسترش و با انتشار مجلهاى با همين نام در خرداد 1304 دور جديدى از فعاليتهاى خود را آغاز مىكند . ( مجله شير و خورشيد سرخ ، س 1304 ، شم 1 ، ص 13 و 22 ؛ ارمغان جاويد يا زندگانى دكتر امير اعلم ، ص 121 ؛ روزنامه ستاره ايران ، 11 صفر 1334 ق ، ص 1 ، حبل المتين ، 22 صفر 1330 ق ، ص 22 و 23 ) . ( 8 ) . اين جلسه پيرو پيشنهاد سازمان بين المللى صليب سرخ براى تشكيل كميته صليب سرخ در ايران تشكيل شده بود . ( 9 ) . روزنامه ايران ، 7 / 12 / 1300 ، ص 2 .