مخارج اوقاف خيريهء گيپ با ادوارد براون به طبع رسيد : 1 - تذكرهء لباب الالباب ج 1 2 - مرزبان‌نامه 3 - المعجم 4 - چهار مقالهء عروضى با حواشى مفصل و مبسوط در آخر آن 5 و 6 و 7 - تاريخ جهانگشاى جوينى با حواشى مفصل مبسوط در آخر جلد سوم و مقدمهء مبسوط بر جلد اول 8 - ترجمهء لوايح جامى به فرانسوى 9 - رساله‌اى در شرح حال مسعود سعد سلمان كه فقط ترجمهء آن به انگليسى توسط ادوارد براون به طبع رسيده است نه اصل فارسى آن 10 - ديباچه‌اى بر تذكر الاولياء شيخ عطار طبع آقاى نيكلسون در ليدن 11 - رساله‌اى در شرح احوال شيخ ابو الفتوح رازى كه به عنوان خاتمه الطبع در آخر جلد پنجم كتاب مزبور در طهران به طبع رسيده است . 12 و 13 - عده‌اى مقالات متفرقهء تاريخى و ادبى و انتقادى كه در تحت عنوان بيست مقاله قزوينى ، در دو جلد به طبع رسيده است . جلد اول آن ، در بمبئى به وسيله آقاى ابراهيم پورداوود به سال 1307 ش ، و جلد دوم به وسيلهء مرحوم عباس اقبال به سال 1313 ش طبع شده است . 14 - رساله‌اى در شرح احوال ابو سليمان منطقى سجستانى كه به سال 1312 ش ، در پاريس به طبع رسيده است . 15 - رساله‌اى در تحقيق يعنى محمد نسوى كه به سال 1308 ش ، به اهتمام مرحوم عباس اقبال در تهران به طبع رسيده است . 16 - رساله‌اى راجع به ممدوحين سعدى و شرح احوال آنان كه به سال 1317 ش ، توسط آقاى حبيب يغمائى ابتدا در مجلهء تعليم و تربيت و سپس جداگانه در طهران به طبع رسيده است . 17 - ديوان حافظ از روى چند نسخهء قديمى تصحيح كرده و به سال 1320 ش ، در تهران به اهتمام وزارت فرهنگ به‌طبع رسيده است . وى در اواخر سال 1318 ش ، به واسطهء ظهور جنگ در اروپا و صعوبت اقامت خارجيان در آنجا به طهران مراجعت كرده و 10 سال آخر عمر خود را در طهران گذرانيد و در روز جمعه ششم خرداد 1328 ش ، مطابق 28 رجب 1368 ق ، و 27 مه 1949 م ، نزديك ساعت 10 و نيم بعد از ظهر در طهران وفات يافت . ( دهخدا ذيل واژه ) .

--> ( 2 ) . وزارت معارف در نامهء خود به مجلس خاطرنشان ساخت ، ميرزا شيخ محمد خان قزوينى سال‌ها در اروپا به تصحيح و چاپ و انتشار كتاب‌هاى قديمى عربى و فارسى اشتغال داشته و خدمات شايانى به ادبيات و معارف ايران نموده است و براى اينكه بتواند با فراغ خاطر اين خدمت مفيد را در كتابخانه‌هاى اروپا ادامه دهد ، سال گذشته دولت مقرر نمود ماهانه هزار فرانك به عنوان كمك به مشار اليه پرداخت شود و او نيز در عوض كتب نادرى را كه در آن كتابخانه‌ها به دست مىآورد و در ايران يافت نمىشود استنساخ كرده ، به وسيله وزارت معارف براى دولت ارسال نمايد . با توجه به اينكه مصوبه پرداخت مقررى مشار اليه فقط براى يك سال بود و مهلت آن تا پايان سال به اتمام مىرسيد اين تقاضا مطرح شد . ( سازمان اسناد ملى ايران ، شم ت 297026726 ) . ( 3 ) . مراسله وزارت معارف و اوقاف و صنايع مستظرفه به مجلس شوراى ملى ، 16 / 11 / 1300 ، اسناد ملى ايران ، شم ت 297026716 . ( 4 ) . محله عودلاجان محدود به خيابان خيام و كاخ گلستان و بيوتات سلطنتى و مسجد جامع و چراغ‌گاز و ميدان توپخانه بود . ( 5 ) . محله چاله‌ميدان يا چالىميدان محدود به جنوب بازار چهل تن و امامزاده سيد اسماعيل و ميدان مال‌فروش‌ها و ميدان امين سلطان و گمرك و خانىآباد و دروازه غار و پاقاپوق ( ميدان اعدام يا ميدان محمديه ) بود . ( 6 ) . مزبله : محل ريختن زباله ، زباله‌دان . ( 7 ) . هيئت متحده نداى اسلام در نامه خود به مؤتمن الملك درخواست كردند فاصله بين مساجد و تكايا و . . . با محل زندگى يهوديان اقلا سيصد ذرع باشد ( اسناد مجلس ، د 4 ، ك 34 ، ج 3 / 17 ، پ 55 ) . ( 8 ) . مراسلهء هيئت متحده نداى اسلام به رئيس مجلس شوراى ملى ، 16 / 11 / 1300 ، اسناد مجلس ، د 4 ، ك 34 ، ج 3 / 17 ؛ پ 55 . ( 9 ) . منتخب الملك به عنوان نماينده وزارت خارجه براى شركت در اين كميسيون انتخاب شده بود . ( اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 38 ، پ 9 ، ص 2 ) . ( 10 ) . مراسله ممتاز الملك رئيس بانك ايران به وزارت خارجه ، 16 / 11 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 38 ، پ 9 ، ص 1 . ( 11 ) . مراسله كارگزارى انزلى به وزارت خارجه ، 18 / 11 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 46 ، پ 3 ، ص 5 . ( 12 ) . روزنامه ستاره ايران در تهران به مديريت و سردبيرى ميرزا حسينخان صبا ملقب به كمال السلطان تأسيس و در سال 1333 ق ، منتشر شد . پس از مرگ صبا از 21 دىماه 1303 اين روزنامه به صاحب‌امتيازى و مديريت ابو القاسم اعتصام‌زاده منتشر شد ( تاريخ جرايد و مجلات ايران ، ج 2 ، ص 16 تا 22 ) . ( 13 ) . روزنامه ستاره ايران ، 16 / 11 / 1300 ، ص 1 . ( 14 ) . تلگراف اقتدار الملك از عشق‌آباد به وزارت خارجه ، 20 / 11 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، سال 1300 ، ك 3 / 15 ، پ 61 ، ص 70 . ( 15 ) . وى تبعه ايتاليا بود ( م ) . ( 16 ) . اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 57 ، پ 19 ، ص 58 . ( 17 ) . حكومت گيلان اين نظامنامه را براى كارگزارى گيلان ارسال كرد . كارگزارى گيلان نيز با ارسال آن براى وزارت خارجه خواستار كسب تكليف شد . سرانجام اين نظامنامه در اواخر اسفندماه 1300 در هيئت دولت مطرح شد و چون هيئت وزيران به اين نتيجه رسيد كه نظامنامه بر خلاف قوانين مملكتى نيست اين‌طور تصويب شد كه اجازه تشكيل كميته با قيد شرايط ذيل داده شود : ( 1 ) عدم مداخله كميته در سياست ( 2 ) اجتناب از هرگونه تبليغات به‌طور كتبى يا شفاهى ( 3 ) حضور يك نفر مأمور اداره نظميه در مجامع عمومى كميته ( 4 ) احتراز از طبع و نشر هرگونه مطبوعات سياسى ( 5 ) عدم قبول اتباع ايران به عضويت كميته ( 6 ) سلب اجازه فوق در صورت نقض يكى از موارد فوق الذكر . همچنين مقرر شد در صورتى كه كنسول روسيه حاضر به پذيرش قيود فوق باشد ؛ اجازه تشكيل كميته صادر شود . ( اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 46 ، پ 31 ، ص 9 و 14 ) ( 18 ) . مراسله حكومت گيلان به كارگزار گيلان ، 16 / 11 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 46 ، پ 31 ، ص 13 .