[ تصوير ] هيئت‌رئيسه مجلس چهارم از راست : عدل السلطنه ، منتصر الملك ، ارباب كيخسرو ، حائرىزاده ، مؤتمن الملك ، سيد حسن مدرس ، امير ناصر ، دانش و عماد الملك رأس اسب و سه عرابه باركش نيز به همراه دارند ، درخواست نمود به حكام و بلديه‌هاى طول راه دستور داده شود ، اسب‌ها و عرابه‌هاى آنان از دادن عوارض معاف شود . 5 * ابهام در مقصود شورشيان مخبر السلطنه والى آذربايجان كه تازه از خبر شورش ژاندارم‌هاى شرفخانه مطلع شده بود با ارسال تلگرافى ، تهران را از اين خبر مطلع ساخت . مخبر السلطنه در بخشى از تلگراف خود اظهار داشته است : « . . . از قرار خبرى كه الساعه رسيده عده‌اى ژاندارم كه در شرفخانه بوده است گرو [ اعتصاب ] كرده‌اند و رو به تبريز حركت مىكنند . مقصود 6 آنها چيست هنوز كشف نشده است . . . » . 7 * درخواست كمك مخبر السلطنه از حبيب اللّه شيبانى مخبر السلطنه طى تلگرافى به حبيب اللّه خان شيبانى فرمانده كل قواى مستقر در آذربايجان كه در آن‌هنگام در ساوجبلاغ بود ، از وى خواست ، براى مقابله با لاهوتى و ژاندارم‌هاى شورشى به تبريز بيايد . 8 * عزيمت لطفعلى سرتيپ به فارس لطفعلى آقا سرتيپ فرمانده تيپ فارس به دستور رئيس اركان حرب كل قشون براى پايان دادن به قضيه ممسنى عازم اين منطقه شد . او اعلام كرد مأموريتش دوازده تا پانزده روز به طول خواهد انجاميد . 9 * شكواييه جمعى از نمايندگان مجلس از وضعيت معيشتى خود جمعى از نمايندگان مجلس شوراى ملى در نامه‌اى 10 به رئيس مجلس ، از وضعيت سخت معيشتى خود گلايه كرده و اظهار داشتند : چنانچه مقام رياست از اوضاع واقعى زندگى نمايندگان به خوبى اطلاع داشت از هيچ‌گونه مساعدتى دريغ نمىكرد . 11

--> ( 1 ) . Loraine to Curzon , 31 Jan 1922 , Fo 371 / 7804 / 3074 . ( 2 ) . گزارش شعبه اول مجلس شوراى ملى ، 11 / 11 / 1300 ، اسناد مجلس ، د 4 ، ك 9 ، ج 4 / 3 ، پ 49 . ( 3 ) . مراسله اعتلاء الملك از سفارت ايران در كابل به وزارت خارجه ، 11 / 11 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 31 ، پ 2 ، ص 37 . ( 4 ) . تلگراف وزارت خارجه به ممتاز الدوله ، 11 / 11 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 15 ، پ 9 ، ص 137 . ( 5 ) . مراسله وزارت خارجه به وزارت داخله ، 11 / 11 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 3 ، پ 14 ، ص 2 . ( 6 ) . حدس مقامات تهران بر اين بود كه شورش ژاندارم‌ها به خاطر عدم دريافت حقوق است . ازاين‌رو ، به مخبر السلطنه اطمينان دادند كه وجهى بدين منظور ارسال خواهد شد . ( اسناد مؤسسه تاريخ معاصر ، شم 20565 ، حاشيه سند ) . ( 7 ) . تلگراف مخبر السلطنه به رئيس الوزراء ، 11 / 11 / 1300 ، اسناد مؤسسه تاريخ معاصر ، شم 20565 . ( 8 ) . خاطرات و خطرات ، ص 331 ؛ گزارش ايران ، ص 379 . ( 9 ) . تلگراف لطفعلى سرتيپ به امير لشكر جنوب ، 11 / 11 / 1300 ، اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، س 1300 ، پ 98 ، ص 9 . ( 10 ) . امضاكنندگان نامه عبارت بودند از : « سيد فاضل كاشانى ، عميد الممالك ، شيخ اسد اللّه ، صدر الاسلام ، لسان الملك و . . . » ( اسناد مجلس ، د 4 ، ك 11 ، پ 1 ) . ( 11 ) . نامه جمعى از نمايندگان به رئيس مجلس ، 11 / 11 / 1300 ، اسناد مجلس ، د 4 ، ك 11 ، ج 10 / 2 ، پ 1 .