جمعه 22 دى 1300 / 13 ژانويه 1922 / 14 جمادى الاول 1340 * اظهارنظر وزير امور خارجه آلمان درباره ايران « رزن » وزير امور خارجه آلمان در مطلبى كه امروز در روزنامه « وقت برلن » به چاپ رسيد پس از اشاره مختصرى به تاريخ ايران در پنج قرن گذشته ، به بيان نظرياتش دربارهء برخى قوانين و اعتقادات اسلامى و تأثير آن در جامعه ايران پرداخت . [ تصوير ] نوع پوشش زنان در دورهء قاجاريه او در بخشى از نظرياتش ، ترتيب تشكيلات خانوادگى اسلامى را براى استحكام امور كشور نامطلوب دانست ، زيرا كه به عقيده او تعدد زوجات 1 شاهزادگان سبب شده ، كه هميشه پسرهاى متعددى وجود داشته باشند كه به خاطر ادعاى تاج و تخت ، هميشه با هم در جنگ باشند . در بخش ديگرى از نظريات رزن آمده است كه انتظار ظهور امام دوازدهم هميشه در ايران نقش بزرگى داشته ، چون اين عقيده كه پس از يك دوره تنزل و بدبختى ، شخصى فوق العاده ظهور خواهد كرد و مملكت را به سوى ترقى و عظمت سوق خواهد داد ، سبب شده است كه ملت هميشه تسليم تقدير شود و جنگ را براى مخالفين خود آسان نمايد و مخصوصا علاقه 2 عموم ، به عالم ماوراء الطبيعه و جنگ روحانيون جاه‌طلب بر سر عقايد متعصبانه به قدرى نيروهاى معنوى مملكت را مشغول نموده كه نتوانسته است به اندازهء كافى به مسائل سياسى عملى بپردازد . 3 * تقاضاى ماهنامه بازرگانى لندن براى ارسال اسامى تجار و تجارتخانه‌هاى ايران دفتر ماهنامه بازرگانى لندن در نامه‌اى به سفارت ايران در لندن تقاضا كرد اسامى تجار و تجارتخانه‌هاى معتبر تهران و ساير شهرهاى ايران براى آن ماهنامه ارسال شود . 4

--> ( 1 ) . زوجات : همسران . ( 2 ) . اعتقاد به ظهور يك منجى در ميان تمام اديان مشترك است و اظهارنظر رزن كاملا با حقايق تاريخى و اعتقادى تمام آئين‌ها و اديان جهان منافات دارد . ضمن آنكه ديدگاه رزن يك اظهارنظر سياسى هدفدار بوده نه واقعيت‌هاى تاريخى در ايران و احتمالا برگرفته از ديدگاه برخى از مستشرقين اروپايى بوده است . ( م ) . ( 3 ) . روزنامه وقت برلن ، 13 ژانويه 1922 . ( 4 ) . تلگراف سفارت ايران در لندن به وزارت خارجه ، 22 / 10 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 14 ، پ 6 ، ص 51 .