حسن فراهانى

467

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )

دوشنبه 27 آذر 1300 / 19 دسامبر 1921 / 19 ربيع الثانى 1340 * انحلال كميسيون رسيدگى به امور اسراى متجاسرين رئيس الوزراء در يادداشتى به كفيل وزارت داخله دستور داد : كميسيونى كه براى رسيدگى به امور اسراى متجاسرين تشكيل شده بود از امروز منحل شود و بقيه اسرا نيز تا صدور دستور بعدى در توقيف باشند . 1 * تقاضاى رفع توقيف انبار نفت يك لهستانى در انزلى نماينده « استيفان ريلسكى » از اتباع دولت لهستان با ارائهء عريضه‌اى به وزارت امور خارجه ، با بيان اينكه كنسول روس در انزلى و نمايندهء وشتورك روس ، اداره نفت « اسبار » متعلق به موكل وى را توقيف نموده‌اند ، خواهان رسيدگى به اين موضوع شد . او در شرحى كه به وزارت امور خارجه نوشت 2 بيان داشت : يك بار در سال 1920 م ، بلشويك‌ها اداره نفت اسبار متعلق به « استيفان ريلسكى » را ضبط نموده و هرچه در آن بوده ، به تاراج برده‌اند . پس از آن در تاريخ هشتم نوامبر 1921 با ورود نيروهاى دولتى ايران به انزلى ، همه صاحبان املاك غيرمنقول توانستند ملك خود را تصرف نمايند و او نيز ، اداره نفت اسبار را به تجار انزلى ، اجاره داده است ولى در 29 نوامبر دوباره كنسول و نمايندهء وشتورك روس ، اداره نفت « اسبار » را توقيف كرده‌اند . 3 * بازگشت ژاندارم‌ها به استرآباد ژاندارم‌هاى استرآباد كه با اردوى قزاق به مشهد آمده بودند امروز به استرآباد بازگشتند . 4 * بازگشت اردوى اعزامى خراسان به تهران تعدادى از نيروهاى قزاق كه قبلا به خراسان اعزام شده بودند ، پس از فراخوانده شدن به مركز ، عصر امروز با مهمات فراوانى وارد تهران شدند . 5 * انتقاد روزنامه طوفان از سياست‌هاى انگليس در ايران روزنامه طوفان از انقلاب روسيه به عنوان الگويى جهت رهايى كشورهاى تحت سلطه ياد كرده و از ، دولت انقلابى شوروى به خاطر لغو تمام امتيازات گذشته قدردانى نمود . توفان سپس مىافزايد : دولت انگلستان نيز ، بايد رفتارى مشابه با دولت شوروى در پيش گيرد . يعنى اميال امپرياليستى خود را به كنارى نهاده و دست از تحريك طوايف غربى ايران بردارد و به بهره‌گيرى از منابع ملى ايران پايان دهد و لوله‌هاى نفت و تأسيسات نفتى جنوب ايران را به صاحب اصلى آن بازپس دهد و بالاخره به فعاليت‌هاى جاسوسى خود در ايران پايان دهد . 6

--> ( 1 ) . مراسله رئيس الوزراء به كفالت وزارت داخله ، 27 / 9 / 1300 ، اسناد ملى ايران ، شم ت 293002690 . ( 2 ) . نماينده ريلسكى در 8 دسامبر ، نيز نامه‌اى به سفارت فرانسه نوشته و در آن اظهار كرده بود كنسول روس و ادارهء ونشترك روس مخازن نفت متعلق به ريلسكى را توقيف نموده و مىخواهند ملى نمايند . وكيل ريلسكى از مقامات سفارت فرانسه نيز درخواست كرد ، براى رفع توقيف از مخازن نفت و تسليم آنها به وى با اولياى دولت ايران مذاكره نمايند ( اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 46 ، پ 21 ، ص 10 ) . ( 3 ) . مراسله « گاويج » وكيل استيفان ريلسكى به وزير خارجه ، 27 / 9 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 46 ، پ 21 ، ص 13 . ( 4 ) . روزنامه ايران ، 29 / 9 / 1300 ، ص 3 . ( 5 ) . همان ، 30 / 9 / 1300 ، ص 2 . ( 6 ) . جنبش ميرزا كوچك خان بنابر گزارش‌هاى سفارت انگليس ، ص 100 .