حسن فراهانى

365

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )

[ تصوير ] خالو قربان

--> ( 1 ) . انگليسىها سرانجام فقط 700 تفنگ به دولت ايران فروختند و با خوددارى از فروش مسلسل و مهمات باقى مانده را از ميان بردند . ( م ) . ( 2 ) . Bridgeman to Curzon , 12 October 1921 , Fo 371 / 6407 . ( 3 ) . اكتشافات نفتى شركت نفت انگليس و ايران در منطقهء دشت قير ، در طول سال 1300 ش ، شكل قطعى و مشخصى به خود گرفت . نقشه‌برداران شركت نفت به اين نتيجه رسيدند كه بهترين مسير دستيابى ، از ساحل به دشت قير گناوه در حوالى بندر ريگ است و مواد و تجهيزات لازم براى احداث جاده از ساحل تا محل حفر نخستين چاه آزمايشى را در بوشهر و گناوه گرد آوردند تا به محض انعقاد قراردادهاى رسمى با حيدر خان حيات داوودى و خوانين كشكولى ، دست‌به‌كار شوند . با حيدر خان حيات داوودى مىبايست در مورد احداث يك پايگاه در گناوه و احداث آن بخشى از جاده كه از قلمرو او عبور مىكرد توافق مىشد . منطقه‌هاى نفتى مورد نظر نيز در مراتع زمستانى كشكولىها قرار داشت . حدود 1000 نفر كارگر ايرانى جهت احداث جاده مذكور به كار گرفته شده بودند . دولت ايران به محض آگاهى از انعقاد قراردادهاى فوق الذكر ، شديدا اعتراض كرد و اظهار داشت : شركت نفت ايران و انگليس به هيچ‌وجه مجاز به انعقاد چنين قراردادى نبوده است ( جنگ جهانى اول در جنوب ايران ، صص 146 - 147 ) . ( 4 ) . جنگ جهانى اول در جنوب ايران ، ص 146 . ( 5 ) . همان ، ص 137 . ( 6 ) . روزنامه ايران ، 20 / 7 / 1300 ، ص 1 و 2 . ( 7 ) . چك و اسلواك كشورى در اروپاى شرقى بود كه بعدا به دو كشور جدا از هم تحت عنوان جمهورى چك و جمهورى اسلواك در اروپاى شرقى تبديل شد . ( 8 ) . مراسله سفارت بلژيك به وزير خارجه ، 19 / 7 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 61 ، پ 19 ، ص 2 - 3 . ( 9 ) . بعد از مدتى خالو قربان به همراه تعدادى از نزديكان خود و چند نفر از اهالى رشت وارد امامزاده هاشم شدند . خالو قربان به حضور رضا خان رسيد و اسلحه موزر خود را به رضا خان تحويل داد . اما رضا خان اسلحهء وى را مجددا به وى بازگرداند . ( كتاب گيلان ، ج 2 ، ص 234 ) . ( 10 ) . كتاب گيلان ، ج 2 ، ص 234 به نقل از مجله خواندنيها ، ش 74 - 68 . ( 11 ) . نامه سفارت انگليس به وزير خارجه ، 19 / 7 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 44 ، پ 16 ، ص 6 .