حسن فراهانى
258
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
[ تصوير ] نظميه تهران * رسيدن نيروهاى ساعد الدوله و احسان اللّه خان به گرمرود الموت نيروهاى ساعد الدوله و احسان اللّه خان به « گرمرود الموت » در ده فرسخى قزوين رسيدند . آنان دو نفر از اهالى آنجا را به اتهام همكارى با نيروهاى دولتى به قتل رساندند . نيروهاى قزاق به دليل نامساعد بودن راهها عقبنشينى كردند . 8 * سرايت بيمارى كلرا به عربلر در حالى بيمارى كلرا 9 از روسيه به منطقه عربلر در ماكو سرايت كرده بود كه در آن منطقه دارو و پزشكى وجود نداشت . تنها در ماكو يك نفر پزشك ارمنى آن هم بدون دارو بهسر مىبرد . پزشكان روسى نيز ، در « شاه تختى » در خاك خودشان فعاليت مىكردند . مصباح الملك در تلگرافى به وزارت امور خارجه ، ضمن اعلام اين خبر ، خواست تا هرچه سريعتر اقدامى در اينباره صورت گيرد . 10 * اعتراض افراد گارد ماليه نسبت به حقوق معوقه افراد گارد ماليه كه اخيرا منحل شده بود ، ديروز و امروز در وزارت ماليه تجمع نموده و راجع به وصول حقوق معوقه خود اظهار تظلم نمودند . از طرف وزارت ماليه به آنان اطمينان داده شد كه مشكلشان به زودى رفع خواهد شد . 11 * استعفاى قوام الدوله از نمايندگى مجلس قوام الدوله نماينده مردم آباده در دوره چهارم مجلس شوراى ملى با ارسال تلگرافى به مؤتمن الملك رئيس مجلس ، استعفاى خود را از وكالت مردم آباده اعلام نمود . قوام الدوله علت استعفاى خود را گرفتارىهاى شخصى ذكر كرده بود . 12
--> ( 1 ) . اين سيزده جلد كتاب از كتابخانه سلطنتى ايران مفقود شده بود . ( اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 36 ، پ 2 ، ص 12 ) . ( 2 ) . اين كتابها را لسان الدوله در زمان مظفر الدين شاه و محمد على ميرزا از كتابخانه سلطنتى سرقت كرده بوده كه سوابق آن در وزارت ماليه و عدليه و دربار موجود بود . در سال 1333 ق ، وزارت عدليه به وزارت خارجه اطلاع داد كه لسان الدوله تعدادى از اين كتب را به اسكندر كوريانس تبعه عثمانى و آرشاك خان برادر وى كه تبعه ايران بود ، سپرده است . نظر به تابعيت عثمانى اسكندر كوريانس وزارت خارجه براى استرداد كتب مزبور از وى با كنسولگرى عثمانى مذاكره و مكاتبه نمود و پس از پيگيرى فراوان كتابهائى كه اسكندر كوريانس برده بود ، مسترد شد اما راجع به آن قسمت از كتبى كه لسان الدوله در نزد آرشاك خان گذارده بود ، چون آرشاك خان تبعه ايران بود ، وزارت خارجه مداخلهاى نكرد و آرشاك خان در سال 1337 ق ، كتابها را به تفليس و سپس به اروپا منتقل كرد . كتبى كه در آمريكا به فروش رسيد همان كتابهائى بود كه لسان الدوله از كتابخانه سلطنتى سرقت كرده بود ( اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 36 ، پ 2 ، ص 11 و 12 ) . ( 3 ) . مراسله سفارت ايران در برن به وزارت امور خارجه ، 6 / 5 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 36 ، پ 2 ، ص 3 . ( 4 ) . بندر و بزرگترين شهر پاكستان مىباشد . ( 5 ) . گزارش كارگزارى بندرعباس به كارگزارى كل بنادر خليجفارس و عربستان ، 18 / 5 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 51 ، پ 7 ، ص 31 . ( 6 ) . روزنامه ايران ، 4 / 5 / 1300 ، ص 2 . ( 7 ) . مراسله وزارت جنگ به وزير خارجه ، 3 / 5 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 26 ، پ 1 ، ص 11 . ( 8 ) . تلگراف مؤيد حضور از قزوين به وزارت خارجه ، 4 / 5 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 46 ، پ 3 ، ص 22 . ( 9 ) . كلرا : و با . بيمارى عمومى و مسرى است كه حيوانات و آدميان بدان گرفتار مىشوند . ( 10 ) . تلگراف مصباح الملك از ماكو به وزارت خارجه ، 3 / 5 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 30 ، پ 46 ، ص 3 . ( 11 ) . روزنامه ايران ، 5 / 5 / 1300 ، ص 1 . ( 12 ) . اسناد مجلس ، د 4 ، ك 7 ، ج 2 / 3 ، پ 18 .