شنبه 32 * تير 1300 / 23 ژوئيه 1921 / 17 ذيقعده 1339 * پيشگيرى از سرايت و با به كشور در شهر تاشكند روسيه ، روزانه هشتاد نفر در اثر ابتلا به بيمارى و با ، جان خود را از دست مىدادند . اخيرا « و با » در عشق‌آباد نيز ، بروز كرده و روس‌ها در « كراسناودسكى » قرنطينه‌هايى را مستقر كرده بودند . كارگزار « دره‌جز » در تلگرافى ضمن ارسال اين خبر به وزير امور خارجه ، پيشنهاد داد : در سرحدات ايران نيز به منظور پيشگيرى از سرايت و با قرنطينه‌هايى ايجاد گردد . 1 * تشكيل كميسيون رسيدگى به قضيه زبردست خان روتشتين در نامه‌اى به وزارت امور خارجه اطلاع داد كه وى مقامات تاشكند را حاضر نموده است ، راجع به زبردست خان و تعيين نوع جنايت وى و حل اين مسئله كه آيا بايد مشار اليه را تسليم نمود يا نه ، كميسيونى تشكيل دهند . روتشتين در ادامه درخواست نمود دولت ايران دو يا سه نفر را براى شركت در اين كميسيون معرفى نمايد . وى همچنين پيشنهاد داد : بهتر است محل تشكيل كميسيون در نقطه وقوع جنايت و يا جاى ديگرى نزديك خاك ايران و روس باشد . 2 * ميزان تلفات و با در روسيه سفارت انگليس پيرو گزارش قبلى خود به وزارت امور خارجه در بيست و هشتم تيرماه ، 3 در خصوص شيوع بيمارى و با در بادكوبه و تفليس ، امروز در گزارشى كامل‌تر اسامى مناطقى كه و با در آنها شيوع پيدا كرده و آمار و تلفات آنها را به شرح ذيل اعلام نمود : آستارا خان ( AstaraKhan ) كه روزانه دويست تا سيصد نفر در اين منطقه تلف مىشدند ؛ پطرفسك ( PetrovsK ) تلفات آن مشخص نشده بود ؛ بادكوبه ( BaKu ) روزانه چهار صد نفر جان خود را در اثر اين بيمارى در اين منطقه از دست مىدادند ؛ تفليس ( Tiflis ) تلفات مشخص نبود ؛ كراسنودسك ( KrasnovdsK ) در اين منطقه نيز روزانه سى تا چهل نفر تلف مىشدند . ميزان تلفات در عشق‌آباد و مرو نيز هنوز مشخص نشده بود . 4 * بسترى شدن اسرائيلينكو در بيمارستان پيرو مذاكرات شفاهى محتشم السلطنه با وزير صحيه و امور خيريه ، اسرائيلينكو را كه بيمار شده بود به مريضخانه احمديه اعزام نمود . محتشم السلطنه با اشاره به اينكه نامبرده در توقيف دولت ايران است به مسئولين مريضخانه تأكيد كرد مراقب باشند اسرائيلينكو بدون اجازه از بيمارستان خارج نشود . 5

--> ( * ) در سال‌هاى قبل از 1304 ش ، نام ماه‌هاى سال به صورت بروج فلكى ذكر مىشد و مدت زمان اين بروج مساوى نبود و در نتيجه طول ماه‌هاى يك سال به تفاوت از 29 تا 32 روز تغيير مىكرد تا اينكه در تاريخ يازده فروردين هزار و سيصد و چهار شمسى ، قانونى از تصويب مجلس شوراى ملى گذشت كه بر طبق آن ، قانون اسامى بروج فلكى به ماه‌هاى پارسى تبديل شد . ( تطبيق گاهنامه‌ها ، ص الف . ) ( 1 ) . تلگراف كارگزار دره‌جز به وزير خارجه ، 32 / 4 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 30 ، پ 40 ، ص 2 . ( 2 ) . مراسله وزيرمختار شوروى روسيه در ايران به وزارت امور خارجه ، 32 / 4 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 42 ، پ 7 ، ص 78 . ( 3 ) . سفارت انگليس در اين تاريخ ، بنابر گزارش كنسولگرى آن كشور در تفليس ، ضمن تأييد شيوع بيمارى و با در تفليس ، اطلاع داد كه و با در حاجى طرخان و ايروان نيز ، سرايت كرده است و پيشنهاد داد : دولت ايران اقدامات لازم را براى ايجاد قرنطينه براى ورود افرادى كه از روسيه به ايران وارد مىشوند ، به عمل آورد . ( اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 30 ، پ 42 ، ص 1 ) . ( 4 ) . يادداشت سفارت انگليس به وزارت خارجه ، 32 / 4 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 30 ، پ 34 ، ص 14 . ( 5 ) . مراسله وزارت خارجه به مريضخانه احمديه ، 32 / 4 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 30 ، پ 39 ، ص 1 .