حسن فراهانى

194

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )

سه‌شنبه 17 خرداد 1300 / 7 ژوئن 1921 / 30 رمضان 1339 * عزيمت كمال بيگ به رشت كمال بيگ ، تهران را به قصد ملاقات با ميرزا كوچك خان در رشت ترك كرد . 1 * حمل غله به روسيه از دو روز پيش تاكنون ، بستگان « اقبال السلطنه ماكوئى » نزديك به سه هزار پوط غله را به روسيه ارسال كردند . تا امروز نيز حمل غله به خارج از سوى آنان ادامه داشت . 2 * عدم پرداخت حقوق گمركى نظاميان انگليس موليتر رئيس اداره كل گمركات به وزارت ماليه گزارش داد در چند ماه گذشته ، انگليسىها از گمرك محلى عربستان ( خوزستان ) معادل با 25188 من روغن ، جهت مصارف نظاميان انگليسى مستقر در بين النهرين صادر كرده ولى حقوق گمركى آن را نپرداخته‌اند و مقامات آنان معتقدند ، بنا به قرارداد اداره گمرك با كلنل « باتولوميو » ، راجع به پرداخت حقوق گمركى خروج غله ، حقوق گمركى به روغن‌هاى مزبور تعلق نمىگيرد . 3 « موليتر » با بيان اينكه ، اين اقدام انگليسىها خلاف مقررات ادارى مىباشد ، تأكيد كرد نظاميان انگليسى بايد حقوق گمركى مزبور را كه بيش از 25188 قران است بپردازند . 4 * آغاز به كار معتمد السلطنه در سمت معاونت وزارت ماليه معتمد السلطنه 5 كه به دستور قوام السلطنه به سمت معاونت وزارت ماليه منصوب شده بود ، از امروز در وزارتخانه حاضر شد و كار خود را آغاز نمود . 6 * تبريك نمايندگان كشورهاى خارجى به محتشم السلطنه وزيران مختار و نمايندگان سياسى دولت‌هاى خارجى در ايران ، در محل وزارت امور خارجه حضور يافتند و انتصاب محتشم السلطنه به سمت وزير امور خارجه را به وى تبريك گفتند . 7

--> ( 1 ) . جنبش ميرزا كوچك خان بنابر گزارش‌هاى سفارت انگليس ، ص 15 . ( 2 ) . روزنامه ايران ، 17 / 3 / 1300 ، ص 1 . ( 3 ) . وزارت خارجه پس از اطلاع از اين قضيه در تاريخ 1 / 4 / 1300 ، با ارسال نامه‌اى به سفارت انگليس خواستار حل اين موضوع و پرداخت حقوق گمركى روغن‌ها شد . ( اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 28 ، پ 16 ، ص 3 ) . ( 4 ) . مراسله اداره كل گمركات به وزارت ماليه ، 17 / 3 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 28 ، پ 16 ، ص 2 و 1 . ( 5 ) . عبد اللّه وثوق معروف به معتمد السلطنه فرزند ابراهيم خان معتمد السلطنه برادر صلبى وثوق الدوله و قوام السلطنه است . مادر وى سلطنت خانم دختر بديع الدوله همدانى بود . وى در سال 1262 ش ، متولد شد . عبد اللّه وثوق تحصيلات خود را نزد معلمين خصوصى گذراند و سپس چند سال نيز در اروپا به تحصيل در امور مالى پرداخت . پس از بازگشت به ايران وارد خدمت دولت شد ، و در وزارت ماليه مشغول به كار گرديد مدتى معاون وزارت ماليه بود و چندى نيز كفالت آن وزارتخانه را بر عهده داشت . در دوره چهارم از اردبيل به مجلس شوراى ملى راه يافت . در ادوار پنجم و ششم نيز وكيل مجلس شد . در دوران انتخابات دوره پانزدهم مجلس شوراى ملى با كمك برادرش قوام السلطنه از زابل به وكالت مجلس رسيد . عبد اللّه وثوق سرانجام در هفتاد و پنج سالگى درگذشت و در مقبره خانوادگى در ايوان اتابك در قم مدفون گرديد . ماژور مسعود خان كيهان و سرلشكر فولادوند دامادهاى عبد اللّه وثوق بودند . ( زندگى سياسى خاندان قوام ، ص 16 - 35 ؛ مجله يغما ، شم 5 ، 9 ، 12 ، ص 239 ، 409 ، 541 ؛ شرح حال رجال سياسى و نظامى معاصر ايران ، ج 3 ، ص 1707 ؛ روزنامه گوهر ، شم 344 ، ص 425 - 429 ) . ( 6 ) . روزنامه ايران ، 18 / 3 / 1300 ، ص 1 . ( 7 ) . همان .