حسن فراهانى
184
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
دوشنبه 9 خرداد 1300 / 30 مى 1921 / 22 رمضان 1339 * انتصاب قوام السلطنه به مقام رئيس الوزرايى امروز قوام السلطنه 1 طى حكمى از جانب احمد شاه ، مقام رياستوزرايى را عهدهدار شد . 2 متن تلگرافى 3 فرمان انتصاب قوام السلطنه به سمت رئيس الوزرايى ، خطاب به واليان ايالات و حكام ولايات در عصر امروز به دست پسيان نيز رسيد . در اين زمان احمد شاه دليل انتصاب قوام السلطنه را « حسن كفايت و خدمتگزارى و امتحانات عديده » وى اعلام كرد . 4 * حبس زبردست خان و همراهانش از لطفآباد گزارش رسيد ، روسها زبردست خان و همراهانش را در پيشكند حبس نمودهاند . در اين گزارش همچنين آمده است كه از افراد و همراهان زبردست خان بيش از پنجاه نفر در آرتق نماندهاند . 5 * ملاقات وزيرمختار دولت بلژيك با قوام السلطنه وزيرمختار دولت بلژيك در منزل قوام السلطنه با وى ديدار و گفتگو كرد . 6 * ملاقات وستداهل و قوام السلطنه وستداهل ، رئيس تشكيلات نظميه ، عصر امروز به منظور ملاقات و مذاكره با قوام السلطنه به منزل وى رفت . در اين ملاقات ، دربارهء حفظ انتظام و امنيت شهر و مراقبت در آسايش اهالى گفتگو شد . 7 * ملاقات قوام السلطنه با وزيران عصر امروز رؤساى دواير وزارتخانهها و برخى از مسئولين در منزل قوام السلطنه حضور يافتند . در اين جلسه ، دربارهء فعاليتهاى وزارتخانهها گفتگو شد . در پايان اين جلسه كه تا شب ادامه داشت ، رؤسا و مسئولين دواير دستورات لازم را دريافت نمودند . 8
--> ( 1 ) . پس از سقوط كابينه سيد ضياء ابتدا به مشير الدوله پيشنهاد صدارت شد ولى چون او نمىخواست زير بار دخالتهاى رضا خان سردار سپه برود ، از قبول اين پست خوددارى كرد . عدهاى نيز ، مشاور الممالك ( انصارى ) را پيشنهاد كردند ولى انگليسىها مخالفت كرده و متقابلا رضا خان را پيشنهاد نمودند ، ليكن احمد شاه مخالفت كرد و بالاخره قرعه به نام احمد قوام افتاد . ( ن ك : ايران و جهان ، ج 3 ، ص 604 و 608 ) . ( 2 ) . روزنامه ايران 10 / 3 / 1300 ، ص 1 . ( 3 ) . متن تلگراف احمد شاه به واليان ايالات و حكام ولايات به شرح ذيل بود : « نظر به حسن كفايت و خدمتگزارى جناب اشرف قوام السلطنه و امتحانات عديده كافى كه در اين موقع در استقرار انتظامات مملكتى داده و اعتماد كامل همايون ما را به صداقت و دولتخواهى و شاهپرستى خود جلب نموده است ، محض اهميت موقع و براى تهيه آسايش عمومى معزى اليه را به صدور اين دستخط مهر طلعت مبارك ، رياست وزراء منصوب فرموديم كه هيئت وزراء را تشكيل داده در انتظامات مملكتى و اعاده امنيت و آسايش عمومى مساعى جميله به عمل آورند مزيد رضامندى و اعتماد خاطر ملوكانه را جلب تحصيل نمايند . » ( 4 ) . گزارشهاى كنسولگرى انگليس در مشهد ، ص 75 ؛ روزنامه ايران ، 10 / 3 / 1300 ، ص 1 . ( 5 ) . تلگراف پسيان به وزارت داخله ، 9 / 3 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 42 ، پ 7 ، ص 16 . ( 6 ) . روزنامه ايران ، 10 / 3 / 1300 ، ص 1 . ( 7 ) . همان . ( 8 ) . همان .