حسن فراهانى

173

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )

* درگيرى ميان نيروهاى ژاندارم و ضابط دالكى نظاميان ژاندارم 10 كه از كازرون به طرف برازجان در حركت بودند ، امروز صبح زود وارد دالكى 11 شدند . نور محمد خان ضابط دالكى از طرف فرمانده نظاميان براى ارائه توضيح در خصوص حبس و شكنجه تعدادى از اهالى ، به‌طور كتبى احضار شد ، اما وى اعتنايى به اين احضاريه نكرد و مشغول جمع‌آورى تفنگچى براى مقابله با ژاندارم‌ها گرديد . در نتيجه جنگى كه ميان ژاندارم‌ها و افراد نور محمد خان دالكى رخ داد ، تعدادى كشته و مجروح گرديدند . 12 نور محمد خان و ژاندارم‌هايى كه مجروح شده بودند به برازجان منتقل شده و تحت درمان قرار گرفتند . 13 [ تصوير ] پشت و روى يك اسكناس منات روسيه در آن دوران

--> ( 1 ) . توپچى مأخوذ از واژه تركى ، توپدار و نظامى كه سلاحش توپ است . آن كه توپ انداختن داند و بدين اسم در قشون معين است . واحدى از نظام كه مأمور تيراندازى با توپ مىباشد . ( 2 ) . ساخلو واژه‌اى تركى و به معناى مكانى كه گروهى از سربازان در آن جاى گزيده و به حفظ و نگهبانى گماشته شده باشند . به جاى اين كلمه فرهنگستان واژه پادگان را برگزيده است . ( 3 ) . استرآباد نام قديم گرگان فعلى مىباشد . ( 4 ) . روزنامه ايران ، 2 / 3 / 1300 ، ص 2 . ( 5 ) . يادداشت وزارت خارجه به نمايندگى مختار روسيه در ايران ، 1 / 3 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 2 ، پ 19 ، ص 5 . ( 6 ) . در جنگ‌هاى سال گذشته ميان نيروهاى دولتى و قواى جنگل عده‌اى از اتباع روس و آذربايجان قفقاز نيز جزو ساير اسرا دستگير شده بودند كه عده‌اى از آنان در قزوين و عده‌اى در سمنان و تهران توقيف بودند . لازم به ذكر است كه تعدادى از اين اسرا در ادارهء تنظيف بلديه به كار گرفته شده بودند . ( اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 29 ، پ 3 ، ص 16 ، 66 ، 67 ) . ( 7 ) . مراسله وزيرمختار شوروى روسيه در ايران به وزارت خارجه ، 1 / 3 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 29 ، پ 3 ، ص 10 . ( 8 ) . اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 29 ، پ 3 ، ص 10 ( حاشيه سند ) . ( 9 ) . روزنامه ايران ، 2 / 3 / 1300 ، ص 2 . ( 10 ) . كارگزارى بوشهر در همين تاريخ در تلگرافى به وزارت امور خارجه خبر داده است : در نتيجه درگيرى بين نيروهاى پليس جنوب و نورمحمد خان در دالكى ، نورمحمد خان و چند نفر از بستگان او و چند نفر از پليس جنوب كشته شدند . ( اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 49 ، پ 7 ، ص 4 ) . ( 11 ) . دالكى منطقه‌اى در نزديكى برازجان كه در كنار جاده شوسه كازرون به بوشهر واقع شده است و از شمال به ارتفاعات كتل ملو ، از شرق به كوه دالكى ، از جنوب به برازجان محدود مىشود و حد غربى آن رودخانه دالكى است . در اين منطقه منابع نفت نيز وجود دارد . ( 12 ) . از نظاميان دولتى يك نفر سوار كشته و تعدادى مجروح گرديدند . از افراد دالكى نيز خود نورمحمد خان مجروح و تعدادى نيز كشته شدند . ( اسناد ملى ايران ، شم ت 293004589 ) . ( 13 ) . مراسله اخبار ولايات به وزارت داخله ، 3 / 3 / 1300 ، اسناد ملى ايران ، شم ت 293004589 .