حسن فراهانى
161
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
دوشنبه 26 ارديبهشت 1300 / 16 مى 1921 / 8 رمضان 1339 * عدم استفاده از حقوق دول كاملة الوداد براى اتباع لهستانى در ايران سفارت فرانسه در ايران اعلام كرد ، حمايت از اتباع لهستانى مقيم ايران به عهدهء اين سفارتخانه گذاشته شده است . 1 اما چون دولت لهستان با دولت ايران هيچگونه عهدنامهاى نداشت ، وزارت خارجه ايران در پاسخ سفارت فرانسه اعلام كرد دولت ايران قصد دارد در عهدنامههاى جديدى كه با ديگر كشورها منعقد مىكند در مسائل قضايى مربوط به اتباع خارجى ، مقابلهبهمثل را اساس قرار دهد ؛ ازاينرو ، اتباع لهستان در ايران نخواهند توانست از حقوق دول كاملة الوداد 2 استفاده نمايند و امور قضايى اتباع آن دولت در ايران بر عهده محاكم قضايى خواهد بود و فقط در امور سياسى مىتوانند به سفارت فرانسه مراجعه نمايند . 3 * اعزام كميسيون حل اختلاف با روسيه بر سر آب هريرود اعضاى هيئت چهار نفرى كميسيون حل اختلاف با روسيه بر سر آب هريرود 4 از مشهد عازم سرخس شدند . 5 « پسيان » بنا به دستورى كه از تهران به وى رسيده بود ، چهار نفر را براى شركت در كميسيون حل اختلاف ايران و روس بر سر آبهاى هريرود معين نمود تا با نمايندگان رسمى دولت شوروى مذاكره نمايند . اعضاى معرفى شده از سوى پسيان عبارت بودند از : « منتظم السلطنه » كارگزار سابق قوچان ، حاجى مرتضى ميرزا حاكم گناباد ، سالار مؤيد حاكم سابق سرخس و ميرزا احمد خان . 6 * تقاضاى ايرانيان مقيم تفليس براى بازگشت به ايران نمايندگان اتباع ايرانى مقيم تفليس با مراجعه به كنسولگرى ايران در تفليس خواستار بازگشت به ايران و اسكان در اروميه و سلماس شدند . كنسولگرى نيز به آنان وعده مساعدت و همكارى داد . اتباع ايرانى كه نزديك به يكصد خانوار بودند در سالهاى قبل ، از ايران به قفقاز مهاجرت كرده و در محال « شولار » از محالات تفليس مقيم شده و نزد ملاكين آنجا به كشاورى و كارگرى مشغول شده بودند ولى پس از وضع قوانين جديد در حكومت جديد گرجستان در خصوص مالكيت اراضى ديگر به ايرانيان كار داده نمىشد ، ازاينرو اقامت آنان در آنجا غيرممكن شده بود . 7 * سخنرانى نماينده ايران در كنفرانس صاحبان صنايع در نيويورك كنفرانس صاحبان صنايع آمريكا در نيويورك تشكيل شد . « صديق السلطنه » نيز برحسب دعوت و برنامه قبلى به عنوان نماينده ايران در اين كنفرانس شركت كرد و در خصوص تجارت و اوضاع اقتصادى و مالى ايران شرحى را ايراد نمود . 8 * خلع سلاح زبردست خان و افرادش در سلطان دشت امروز ظهر « ليپلوسكى » 9 ، « شيرماكوف » 10 به لطفآباد آمده و اظهار كردند : « زبردست خان » و افرادش را كه يكصد و بيست و يك نفر بوده و دو پليمت و مقدارى مهمات نيز به همراه داشتند در « سلطان دشت » براساس نقشه از قبل طراحى شده خلع سلاح كردهاند ، چهار نفر از آنان فرار كرده و يكصد و هفده نفر را از طريق راهآهن به آرتق بردهاند . ليپلوسكى و شيرماكوف همچنين اظهار داشتند در پاسخ به نامه ماژور محمود خان نوذرى و درخواست او براى تعيين زمان تسليم زبردست خان ، به عشقآباد و مرو تلگراف زدهاند و هرگونه كه به آنان دستور داده شود ، همانطور اقدام خواهند كرد . 11 * اعتراض ايران به گلولهباران روستاهاى سرحدى مغان بنا به اخبار رسيده به وزارت امور خارجه ، نيروهاى نظامى روس ، روستاهاى سرحدى مغان 12 را بمباران مىكردند و اهالى آن مناطق مجبور شده بودند بهطور كامل محل سكونت خود