حسن فراهانى

155

روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )

[ تصوير ] اعضاى شوراى انقلاب از چپ به راست : ميرصالح مظفرزاده ، گائوك آلمانى ( هوشنگ ) كاژانف فرمانده قواى ارتش سرخ ، كارگارى تلى ( شاپور ) ، ميرزا كوچك خان ، حسن آليانى ( معين الرعايا ) ، كامران آقايف « مادريد » مىباشد كه هنوز تسويه‌حساب هم نشده است . « موليتر » مدعى شد ، غير از دو مورد فوق ، هيچ پرونده ديگرى نزد وى نيست و ساير پرونده‌ها در ادارات پست و در دسترس دواير مربوط و كفيل اداره پست مىباشد و موضوع بردن پرونده‌هاى اداره پست به منزل ، به كلى تهمت و افترا است . 8

--> ( 1 ) . روزنامه ايران ، 25 / 2 / 1300 ، ص 1 . ( 2 ) . اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 68 ، پ 9 ، ص 12 . ( 3 ) . اولتيماتوم واژه‌اى فرانسوى به معناى اتمام حجت و كلام آخر است . شرايط حتمى و قطعى و تغييرناپذير . اولتيماتوم هميشه كتبى است و در حقوق بين الملل شرايط قطعى و نهايى است كه دولتى براى قبول يا رد فورى به دولت ديگر تسليم مىكند ، چون امتناع از قبول شرايط ممكن است منجر به جنگ يا اقدامات خصمانه شود . اولتيماتوم را مىتوان اعلان مشروط جنگ تلقى كرد . ( 4 ) . متفقين شامل سى و دو كشور در اواخر جنگ جهانى اول عليه امپراتورىهاى مركزى ، انقلاب كرده بودند كه عبارت بودند از : آفريقاى جنوبى ، استرليا ، بلژيك ، بوليوى ، برزيل ، كانادا ، چين ، كوبا ، اكوادور ، آمريكا ، فرانسه ، انگليس ، يونان ، گواتمالا ، هائيتى ، حجاز ، هندوراس ، ايتاليا ، ژاپن ، ليبريا ، نيكاراگوئه ، زلاند جديد ، پاناماريا ، پرو ، پرتغال ، رومانى ، صربستان ، سيام ، اروگوئه ، لهستان و چكسلواكى . تعداد شركت‌كنندگان كنفرانس صلح پاريس به سى و دو كشور مىرسيد . در اين كنفرانس 57 كميسيون مسائل مختلف را بررسى مىكند و در جريان 1919 بيش از هزار و پانصد جلسه تشكيل مىدهند . در مورد خلع سلاح آلمان اختلاف نظر شديدى به وجود آمده بود . روز 28 مه هيئت نمايندگى آلمان پرونده قطورى را با عنوان نظر دولت دربارهء شرايط صلح به متحدين تسليم مىكند . آلمان‌ها مدعى هستند كه مواد قرارداد با 14 اصل ويلسون مغايرت دارد و ماده 228 را در مورد تحويل كسانى كه از نظر متحدين متهم شناخته مىشوند به دادگاه‌هاى نظامى دولت‌هاى فاتح رد مىكند . آلمانىها دربارهء تمام مواد قرارداد اظهارنظر و پيشنهاد كردند براى تعيين سرنوشت « آلزاس » و « لورن » به آرا عمومى مراجعه شود و در مورد غرامت جنگى آلمانىها آمادگى خود را براى پرداخت يكصد ميليارد مارك طلا بدون بهره اعلام داشتند . آلمان همچنين درخواست كرد كه بلافاصله پس از امضاى قرارداد صلح به عضويت جامعه ملل پذيرفته شود . نظريات آلمان جز دو مورد رد مىشود و بار ديگر پنج روز به آلمانىها فرصت داده شد تا صريحا اعلام كنند كه طرح قرارداد را مىپذيرند يا رد مىكنند . همان روز ، وزير خارجه آلمان با چند نفر از همراهان به آلمان باز مىگردد و دولت آلمان را از مشروح مذاكرات آگاه مىكند . شب نوزدهم ژوئن در جلسه هيئت دولت آلمان اخذ رأى مىشود . هفت نفر عليه قرارداد و هفت نفر ديگر به نفع قرارداد رأى مىدهند . در همين حال متحدين مهلت پذيرش قرارداد را از طرف آلمان تا 23 ژوئن در گالرى آينه ، محلى كه چهل و هشت سال قبل از آن ، امپراتورى آلمان در آنجا تأسيس شده بود تعيين كردند . ( 5 ) . تلگراف داوود مفتاح السلطنه از لندن به وزارت خارجه ، 23 / 2 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 13 ، پ 5 ، ص 10 . ( 6 ) . Chaqueri Cosreoe , The Soviet Sosialist Republic and Iran 1920 - 1921 , University of Pitresburg Press , P . 339 . ( 7 ) . مراسله وزارت پست و تلگراف به وزارت خارجه ، 12 / 2 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 41 ، پ 27 ، ص 36 . ( 8 ) . مراسله كاميل موليتر به مدير الملك وزير خارجه ، 22 / 2 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 41 ، پ 27 ، ص 54 .