* انتشار روزنامه قرن بيستم امروز نخستين شماره روزنامه قرن بيستم 7 به مديريت ميرزاده عشقى در تهران منتشر گرديد . 8 * ورود هشت هزار نفر نظامى شوروى براى مقابله با شاهسون‌ها به بيله‌سوار حدود هشت هزار نفر از نظاميان شوروى براى رويارويى و مقابله با شاهسون‌ها 9 به « بيله‌سوار » اعزام شده بودند . سردار « سابلين » يكى از افسران عالى رتبهء شوروى اين خبر را تأييد كرد . منشور الملك از آستارا ضمن اعلام اين خبر به وزارت امور خارجه ، افزود گويا روس‌ها قصد دارند به عنوان سركوبى « داشناك » نيروى زيادى به حدود تبريز اعزام نمايند . 10 * معرفى وزيرمختار شوروى به نرمن در ضيافتى كه در دربار ايران برگزار شد ، « مدير الملك » وزير امور خارجه ، « روتشتين » وزيرمختار شوروى را به « نرمن » وزير مختار انگليس معرفى كرد . در اين مراسم « روتشتين » از « نرمن » درخواست كرد تا وقتى را براى ملاقات 11 و مذاكره با وى تعيين نمايد . 12 * تدوين قانون خريد و فروش مواد مخدر امروز شوراى عالى وزارت صحيه نظامنامه‌اى را مشتمل بر بيست و يك ماده دربارهء خريد و فروش مواد مخدر و در باب استعمال مرفين ، كوكائين و مشتقات آن تدوين نمود . 13 [ تصوير ] موقر الدوله ( وزير فوايد عامه ) * سرقت يك قافله دولتى در بنك كم يك گروه سى و پنج نفرى از سارقين طايفه عرب « مرينجانى » به يك قافله دولتى حامل محموله‌هاى پستى كه از بندرعباس عازم سيرجان بودند حمله كرده ، بيست و دو نفر شتر آن قافله را سرقت كردند . اين حادثه در « بنك كم » رخ داد ، كه پس از آن ، افراد پليس جنوب به تعقيب سارقين رفته و توانستند با دستگيرى دو نفر از سارقين كليه اموال سرقت شده را بازگردانند . 14 * درگذشت موقر الدوله امروز صبح ، موقر الدوله 15 وزير فوايد عامه در سن پنجاه و شش سالگى دار فانى را وداع گفت . 16

--> ( 1 ) . اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 10 ، پ 8 ، ص 5 ، 6 ، 9 ، 14 ، 32 و ك 10 ، پ 2 ، ص 63 ، 64 . ( 2 ) . روزنامه ايران ، 19 / 2 / 1300 ، ص 1 . ( 3 ) . سياست دولت شوروى در ايران ، ج اول ، ص 136 - 135 . ( 4 ) . روزنامه ايران ، 19 / 2 / 1300 ، ص 1 . ( 5 ) . گزارش‌هاى كنسولگرى انگليس در مشهد ، ص 62 . ( 6 ) . تلگراف مؤيد حضور به وزارت خارجه ، 17 / 2 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 46 ، پ 43 ، ص 2 . ( 7 ) . اين روزنامه در 16 صفحه به قطع وزيرى در مطبعه روشنائى تهران چاپ مىشد . ( تاريخ جرايد و مجلات ايران ، ج 4 ، ص 105 ) . ( 8 ) . از صبا تا نيما ، ج 2 ، ص 500 و تاريخ جرائد و مجلات ايران ، ج 4 ، ص 105 . ( 9 ) . عشاير « شاهسون » كه پس از انقلاب اسلامى نام خود را به « ايلسون » تغيير دادند ، از جمله ايلات مهم ترك‌زبان ايران به شمار مىروند . سرزمين كنونى اين ايل ، منطقه كوهستانى اهر ، مشكين شهر ، و « دشت مغان » كناره‌هاى رود ارس و پاره‌اى ديگر از مناطق آذربايجان شرقى است . در اين سرزمين‌ها شاهسون‌ها به گونه كوچ‌نشينى و نيمه كوچ‌نشينى و يكجانشينى به سر مىبرند . شاهسون‌هاى دشت مغان از 30 طايفه تشكيل مىشوند . برخى از شاهسون‌ها به نام شاهسون‌هاى بغدادى و اينانلو ، در اطراف ساوه ، قم ، قزوين و ورامين استقرار يافته‌اند . در حوالى درياچه بختگان نيز گروهى از شاهسون‌ها ساكن هستند و به شاهسون‌هاى فارس معروفند . واژه شاهسون تركيبى است از دو واژه فارسى « شاه » و تركى « سون » تشكيل شده است . ( لغت‌نامه دهخدا ، ذيل واژه شاهسون ؛ زمينه جامعه‌شناسى عشاير ايران ، ص 88 و 89 و 92 ) . ( 10 ) . تلگراف منشور الملك به وزارت خارجه ، 16 / 2 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 38 ، پ 2 ، ص 23 . ( 11 ) . وزارت خارجه انگليس در ابتدا به نرمن دستور داده بود كه از داشتن هرگونه روابطى با وزيرمختار شوروى خوددارى كند ، بعدا به او دستور داده شد خود مبتكر ديدارهاى تشريفاتى نشود ليكن به آنان پاسخ دهد و از انجام كارهاى رسمى خوددارى نكند . ليكن وزراى مختار فرانسه و آمريكا از داشتن هرگونه روابطى با « روتشتين » بازداشته شدند . ( 12 ) . Fo 371 / 6401 / 2334 ; Fo 371 / 6405 / 8272 . ( 13 ) . روزنامه ايران ، 20 / 2 / 1300 ، ص 2 . ( 14 ) . تلگراف كارگزار بنادر خليج‌فارس به كارگزارى كل بنادر ، 22 / 2 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 49 ، پ 14 ، ص 69 . ( 15 ) . على محمد خان ( محمود ) موقر الدوله - فرزند ميرزا عباسقلى و از وابستگان به فرقه بهائيت بود كه نفوذ قابل‌توجهى در فارس و بوشهر داشت . دوره اشتغال وى به حكومت بنادر مصادف با نفوذ فوق العاده انگليسىها در آن مناطق بود همراهى وى با بيگانگان ، افكار عمومى مردم فارس و بوشهر را عليه او برانگيخت به نحوى كه در سال‌هاى پس از جنگ جهانى اول مجبور شد ، ايران را تحت حمايت انگليسىها به قصد هندوستان ترك كند . از ديگر افراد اين خاندان ، حاجى ميرزا عبد اللّه خان و محمد حسين خان معتمد ديوان را مىتوان نام برد كه هردو عموى موقر الدوله بودند . حاج ميرزا عبد اللّه خان مدتى منشى سفارت فرانسه بود . در آستانه كودتاى 1299 موقر الدوله به ايران آمد و با موفقيت كودتا به عنوان وزير تجارت و فوايد عامه وارد كابينه سيد ضياء شد . اما اندكى بعد درگذشت . پس از مرگ وى احمد شاه طى فرمانى لقب موقر الدوله را به فرزند او حسن داد . حسن موقر الدوله معروف به حسن باليوزى همانند پدر در خدمت سياست انگلستان بود . وى مؤسس بخش فارسى راديو بى . بى . سى مىباشد . ( در مورد موقر الدوله ن ك : گزيده اسناد خليج‌فارس ، ص 457 ، 451 ، 662 ؛ شرح زندگانى من ، ج 3 ، ص 8 ، ج 3 ، ص 8 ، 225 ، 247 ، 295 ) . ( 16 ) . روزنامه ايران ، 19 / 2 / 1300 ، ص 1 .