طولانى با وى مذاكره كردند . 11 * كاهش قيمت نفت از سوم ارديبهشت‌ماه تا امروز مقدار چهار صد هزار پوط نفت از « بادكوبه » به « بندر جز » و « مشهدسر » وارد گرديده ، كه همين عامل باعث كاهش عمده قيمت بود . براى حمل نفت به تهران نيز اقدامات لازم صورت گرفته بود . 12

--> ( 1 ) . البته در اسناد وزارت خارجه فرانسه روز 6 ارديبهشت معرفى رضا خان به عنوان وزير جنگ آورده شده است . ( اسناد وزارت خارجه فرانسه ، مجلد 101 ، گزارش شم 14 ) . ( 2 ) . رضا خان سردارسپه ، رئيس ( فرمانده ) كل ديويزيون قزاق قبل از ظهر نيمه شعبان به عنوان وزير در نظر گرفته شد ( روزنامه ايران ، 7 / 2 / 1300 ، ص 2 ) . ( 3 ) . خاطرات نخستين سپهبد ايران ، ص 178 . ( 4 ) . روزنامه ايران ، 7 / 2 / 1300 ، ص 2 . ( 5 ) . اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 41 ، پ 22 ، ص 47 . ( 6 ) . روزنامه ايران ، 8 / 2 / 1300 ، ص 1 . ( 7 ) . ارباب جمشيد ، پسر بهمن پارسى ، معروف به جمشيديان ، در سال 1299 ق ، در يزد به دنيا آمد ، وى از خردسالى نزد تجار زرتشتى كار مىكرد . از يازده سالگى به مدت هفت سال در تجارتخانهء ارباب رستم ، ابتدا در بروجرد و سپس در تهران مشغول به كار شد . سرانجام در سراى مشير خلوت بازار تهران ، كه محل بازرگانان زرتشتى بود حجره‌اى خريد و مستقلا به كار تجارت ، صرافى ، بانكدارى و كشاورزى مشغول شد . به تدريج كار بازرگانى او رونق گرفت به حدى كه در هريك از شهرهاى قم ، كاشان ، اصفهان ، يزد ، شيراز ، كرمان و . . . شعبه‌اى از تجارتخانه خود را تأسيس كرد و به كار واردات و صادرات پرداخت . اعتبار مالى ارباب جمشيد ، موقعيت ويژه‌اى براى او در نزد هم‌كيشانش و حكومت فراهم آورد . مطابق اسناد ، وى از 1324 ق ، براى حل و عقد امور زرتشتيان ايران و هند با حكومت مورد توجه زعماى قوم بود . در تحصن اهالى تهران در سفارتخانهء انگليس و حوادث مشروطه ، نام ارباب جمشيد در كنار تجار بزرگ آن عهد ، به عنوان حاميان مالى آن حركت سياسى آمده است . در هنگام تأسيس مجلس شوراى ملى از جانب اقليت زرتشتى به وكالت انتخاب شد . دوره نمايندگى ارباب جمشيد با به توپ بسته شدن مجلس اول در 23 جمادى الاولى 1336 ق ، به پايان رسيد . با وجود گستردگى فعاليت‌هاى ارباب جمشيد در زمينه‌هاى اقتصادى و سياسى و نفوذ و اعتبار وى نزد دولتمردان و بازرگانان ، تجارتخانه ارباب جمشيد در ذيقعده 1330 ق ، اعلان ورشكستگى نمود و در همين زمان بيش از چهل تجارتخانه و صرافخانه معتبر ايرانى در تهران ورشكسته شدند . از اين پس وضع ارباب جمشيد به سرعت دگرگون شد . پروندهء تجارتخانهء ارباب جمشيد سال‌ها در عدليه مطرح بود . در آبان 1303 ش ، در نخستين كابينه رضا خان ، ابو الحسن پيرنيا وزير عدليه وقت ، ارباب جمشيد را به جرم پرداخت رشوه به كاركنان دادگسترى ، به زندان سپرد . از آخرين دههء زندگى ارباب جمشيد ، كه مقارن است با استقرار سلطنت پهلوى ، اطلاعى در دست نيست . وى در 16 دى 1311 ، در 82 سالگى ، در تهران درگذشت . بنا به اسناد ماسونى ميرزا صادق خان اديب الممالك فراهانى ، منزل ارباب جمشيد در دروازه دولت ، محل اوليه تأسيس لژ بيدارى ايرانيان بوده است . ( تاريخ آغازين فراماسونى . . . ، ج 1 ، ص 201 و 202 ، 246 ، 248 ؛ مهنامه زرتشتيان ، شم 7 ، ص 12 ، 11 ، 9 ؛ تاريخ زرتشتيان ، ص 433 ، 437 ؛ ارباب كيخسرو ، شاهرخ ، ج 1 ، ص 378 ، 314 ، 380 ، تاريخ مشروطه ايران ، ص 168 ؛ خاطرات و اسناد ، ج 5 ، ص 53 ؛ انجمن تاريخ ، س 1349 ، شم 1 ، ص 23 و 24 ؛ نخبگان سياسى ايران ، ج 4 ، ص 49 و 50 ) . ( 8 ) . بهائيت فرقه‌اى منشعب از آيين بابى ، كه خود برخاسته از مكتب شيخى است . اين مكتب تفسيرى فلسفى عرفانى و باطنى از تشيع است ؛ بنابراين بهائيت را - به رغم منابع بهائى - نمىتوان دين مستقل خواند . بنيانگذار آئين بهايى ، ميرزا حسينعلى نورى معروف به بهاء اللّه است ، اين آيين نيز نام خود را از همين لقب برگرفته است . ( جهت اطلاع بيشتر ن ك : دانشنامهء جهان اسلام ، ج 4 ، ص 733 - 744 ) . ( 9 ) . تلگراف كارگزارى بندرعباس به كارگزارى كل بنادر خليج‌فارس ، 9 / 2 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 49 ، پ 14 ، ص 95 . ( 10 ) . نامهء سيد ضياء الدين طباطبايى به وزارت جنگ ، 7 / 2 / 1300 ، اسناد مؤسسه تاريخ معاصر ، شم 60340 - ن . ( 11 ) . روزنامه ايران ، 8 / 2 / 1300 ، ص 1 . ( 12 ) . همان .