فروردين به حكومت « كامياران » تحويل داده شده بود ، امروز به اداره حكومتى كردستان تحويل داده شد . 11 * مذاكره وزيرمختار انگليس با سيد ضياء وزيرمختار دولت انگليس با حضور در دربار با سيد ضياء ملاقات و مدتى با وى مذاكره كرد . 12 [ تصوير ] مخبر السلطنه هدايت

--> ( 1 ) . گزارش‌هاى كنسولگرى انگليس در مشهد ، ص 44 . ( 2 ) . انگليسىها قصد داشتند پس از خروج نيروهايشان از اين مناطق در خانقين و بعقوبه مركزى نظامى ايجاد كنند . ( 3 ) . تلگراف كارگزارى كرمانشاه به وزير خارجه ، 24 / 1 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 39 ، پ 20 ، ص 1 . ( 4 ) . سلدوز نام يكى از توابع شهرستان اروميه مىباشد كه در جنوب‌شرقى اروميه واقع شده است و از شمال به دول و از جنوب و شرق به شهر ويران و لاهيجان و از غرب به حومهء اشنويه محدود شده است . ( 5 ) . مهدى قلى خان مخبر السلطنه پسر على قلى خان مخبر الدوله و نوهء رضا قلى خان هدايت در سال 1242 ش ، متولد شد و پس از فراگيرى مقدمات علوم در تهران در سال 1257 ش ، براى ادامهء تحصيل عازم آلمان گرديد و دو سال بعد به ايران مراجعت كرد . در سال 1265 ش ، به سمت معلم زبان آلمانى در دار الفنون به تدريس پرداخت . در سال 1272 ش ، وارد خدمات دولتى در دربار ناصر الدين شاه گرديد و دو سال بعد به سمت رياست پستخانه و گمرك و تلگرافخانهء تبريز منصوب شد و به آنجا رفت ولى پس از اندك‌مدتى از كار خود استعفا داد و به تهران برگشت و رياست مدارس را به عهده گرفت . در زمان مظفر الدين شاه همراه او به اروپا عزيمت كرد . پس از استقرار مشروطيت در زمان مظفر الدين شاه ، به همراه مرتضى قلى خان صنيع الدوله ، محتشم السلطنه ، مشير الدوله و مؤتمن الملك مأمور تهيهء قانون اساسى گرديد و انتخابات دورهء اول مجلس شوراى ملى را انجام داد . در اولين كابينهء دوره مشروطيت ، وزارت معارف را به عهده گرفت . زمانى كه محمد على شاه مجلس شوراى ملى را به توپ بست ، مخبر السلطنه والى آذربايجان بود . در زمان جنگ‌هاى آزادىخواهانه مخبر السلطنه قورخانهء تبريز را به روى مردم باز كرد و خود عازم اروپا شد و پس از مدتى دوباره به ايران مراجعت كرد و در سال 1288 ش ، و با همكارى سپهسالار ( محمد ولى خان تنكابنى ) تهران را فتح كرد . پس از فتح تهران و استقرار مشروطيت ، دوباره به حكومت آذربايجان منصوب گرديد و مدت دو سال در آنجا بود ، سپس مدتى به اروپا رفت و پس از بازگشت به ايران به حكمرانى فارس منصوب شد . مخبر السلطنه در سال 1299 ش ، در كابينهء مشير الدوله وزير دارايى شد . به دنبال قيام شيخ محمد خيابانى در تبريز مجددا به حكومت آذربايجان و پس از سركوب قيام به تهران بازگشت . در سال 1301 ش ، در كابينهء مستوفى الممالك به وزارت فوايد عامه برگزيده شد و در سال 1306 ش ، خود به تشكيل كابينه اقدام كرد و مدت شش سال رئيس الوزراء بود . مخبر السلطنه در سال 1334 ش ، از دنيا رفت . از جمله تأليفات او مىتوان از افكار امم ، خاطرات و خطرات و ترجمهء مجمع الادوار و گزارش ايران نام برد ( خاطرات و خطرات ، مقدمه ؛ وزراى معارف ايران ، ص 37 و 38 ) . ( 6 ) . روزنامه ايران ، 19 / 1 / 1300 ، ص 2 . ( 7 ) . روزنامه ايران ، 17 / 1 / 1300 ، ص 2 . ( 8 ) . « ماده 1 - رياست عاليه تشكيلات بلديه تهران تا زمان خاتمه تشكيلات در تحت نظر مستقيم مقام رياست وزراء خواهد بود ؛ ماده 2 - تشكيلات اداره بلديه تهران به قرار ذيل است : 1 - اداره مركزى 2 - اداره محاسبات 3 - اداره صحيه و معاونت عمومى 4 - ادارهء ساختمان ، مهندسى و تنظيف 5 - ادارهء امور خيريه 6 - اداره ارزاق ؛ ماده 3 - شرح وظايف و تكاليف هريك از ادارات و دواير فوق و مناسبات آنها با وزارتخانه‌ها و دواير دولتى موافق نظامنامه مخصوص خواهد بود كه از طرف دواير مربوط تدوين گشته پس از تصويب مقام عالى رياست وزراء به موقع اجرا گذارده خواهد شد ؛ ماده 4 - تشكيلات بلديه كاملا مستقل و بايد به كلى خارج از محيط تشكيلات سياسى باشد ؛ ماده 5 - اداره نظميه در شهر تهران و ادارهء ژاندارمرى در اطراف شهر مساعدت با مأمورين بلديه را وظيفه‌دار خواهند بود ؛ ماده 6 - تشكيلات بلديه داراى روزنامه مخصوص خواهد بود كه تمام اقدامات بلديه و كليهء نظامات و قوانين مقرره همچنان تمام عايدات و مخارج را بجز و منظما در روزنامه انتشار بدهد تا كليه اهالى از كيفيت جريان امور بلدى استحضار حاصل نمايند ؛ مادهء 7 - تا مسافت سه فرسخ از دروازه‌هاى شهر جزو حدود بلديه تهران محسوب خواهد شد ؛ ماده 8 - قراولخانه‌هاى شهر ، باغات و مستغلات بلدى و خالصه كه در حوزه شهر تهران است و محل احتياج دواير دولتى نباشد به اختيار بلديه گذارده مىشود ؛ ماده 9 - ماليات‌ها و عوارض شهرى كه تا به حال دولت دريافت مىداشته و عوايد جديدى كه از محل‌هاى معين پيشنهاد شده است ، از اين به بعد به بلديه تهران واگذار خواهد شد ؛ ماده 10 - عايدات كنونى بلديه همچنين اثاثيه و مواشى بلدى ، درخت‌هاى شهر تهران و راه شميران و شاهزاده عبد العظيم و شهر نو در اختيار بلديه خواهد بود ؛ ماده 11 - تعمير راه شميران و شاهزاده عبد العظيم و همچنين عوايد آنها مخصوص بلديه خواهد بود . ماده 12 - عوارضى كه به عنوان اعطايى و عيدى و حق الارض انگور دريافت مىگرديد موقوف و موديان عوارض مذكور من بعد از پرداخت آن معاف خواهند بود ؛ ماده 13 - كليه مقررات سابق كه مخالف مواد فوق باشد الغا مىشود ؛ ماده 14 - پانزده روز بعد از انتشار شروع به اجراى موارد فوق خواهد شد » . ( براى اطلاع از جزئيات بيشتر ر ك : اسناد ملى ايران شم ت ، 293006017 . ( 9 ) . بيانيه سيد ضياء الدين طباطبايى در خصوص تشكيلات بلديه تهران ، اسناد ملى ايران ، شم ت 293006017 . ( 10 ) . اسناد ملى ايران ، شم ت 297028162 . ( 11 ) . روزنامه ايران ، 16 / 1 / 1300 ، ص 3 . ( 12 ) . همان ، ص 1 .