محمد هاشم آصف ( رستم الحكماء )
73
رستم التواريخ ( فارسى )
منضمات موزونهء بانقش و نگار . آن ذات اقدس ، آن نفس مقدس ، مخصوص نفس نفيس خويش امر و مقرر فرمود كه حريم پسنديدهء خوش و اندرون خانهء بسيار خوب و دلكش ممتازى ساختند ، به طول و عرض هزار و پانصد زرع در هزار و پانصد زرع ، مشتمل بر پانصد ايوان و تالار و كاخ و حجرهء تودرتوى ، با وزن و نظام كه هريك با ده لاحقه ، كه لاحقهء نهم ، جاى چاه و حوض آب و لاحقهء دهم كه محل بيت الخلا است . و همه ، پاك و پاكيزه و در آنها بوهاى خوش نهاده . و در وسط آن از براى آن ذات اقدس ، عمارت دلنشين بىنظيرى بنا نمودند و در طول و عرض ، دويست زرع در دويست زرع ، به چهار مرتبه با حجرهها و كاخها و غرفهها و قصرها و منظرهها و زاويههاى بزرگ و كوچك تودرتوى ، به نقش و نگار و آيينه و زينتهاى بسيار ساختند . از جانب شرقى آن تالارى با چهل ستون ، همهء در و ديوار و سقف و ستونهايش منقش و مصور به طلاى ناب كانى و لاجورد بدخشانى و آيينههاى لطيف روحانى و روبروى چهل ستون مذكور ، درياچهاى در طول پانصد زرع و عرض سيصد زرع و در ميانش نشيمنى در طول و عرض ، سه زرع در سه زرع و در ميانش حوض كوچكى از سنگ يشم ساختند . در وقتى كه آن فخر ملوك با معشوقهء خود بر آن نشيمن مىنشست ، آب مروّقى در آن حوض يشم مىنمودند و پيوسته از فوارهاش آب مىجوشيد و جواهر رنگارنگ آبدار پياده « 1 » و لآلى رخشان بسيار در آن مىريختند ، به جهت نظاره نمودن آن جهانمطاع كامكار . و كشتى بسيار خوبى ساخته بودند و در آن انداخته بودند كه گاهگاهى آن شاه شاهان با زنان ماهطلعت حورلقاى خود در آن مىنشست و آن كشتى را به گردش مىانداختند و محظوظ و ملتذذ مىشد .
--> ( 1 ) - يعنى نگينى كه بر انگشتر يا مانند آن نصب نشده باشد .