سيد ابو الحسن علوى
60
رجال عصر مشروطيت ( فارسى )
قشون شد و رياست كل را پيدا كرد و پس از حملهء مجدد روسها بدون خبر او از طرف قشون دوست به دشمن پيوست و به طهران رفت . سعد الدوله ( ميرزا جواد خان ) ميرزا جواد خان سعد الدوله پسر حاجى ميرزا جبار ناظم المهام تذكرهچى كه بعدها قونسول ژنرال در بغداد شد و نيز مدير روزنامهء « وقايع اتفاقيه » ، پسر حاجى صفر على خوئى است . سن او بيش از هفتاد و پنج سال است . سابقا يعنى قبل از چهل سالگى در تلگرافخانه در زمان رياست عليقلى خان مخبر الدوله در تبريز مستخدم بود و بعدها رئيس مدرسهء مظفرى تبريز بود . در همان اوان بواسطهء بدرفتارى كه با زن خود دختر مخبر الدوله مىكرد از طرف مخبر الدوله شديدا تنبيه و از تلگرافخانه خارج شد و كينهء اين مطلب را در دل گرفت . پس از خروج از تلگرافخانه در وزارت خارجه مستخدم [ شد ] و مدتها در طهران مشغول بود . بالاخره در اوايل سلطنت مظفر الدين شاه وزير مختار بلژيك گرديد ، و مىگويند پايهء ثروت او بواسطهء خريد اسلحهاى بود كه مظفر الدين شاه در فرنگستان به توسط او كرده بود . در حدود سال 1321 به طهران آمد . در موقعى بود كه صدارت با شاهزاده عبد المجيد ميرزا عين الدوله بود و پس از مختصرى توقف وزير تجارت گرديد و خود را جزو متجددين قلم داد و محرمانه بر ضد عين الدوله و بلژيكيهاى مستخدم گمرك و ماليه انتريگ مىكرد . عين الدوله مطلب را دريافت و در سال 1323 پس از قضيهء چوب زدن علاء الدوله حاكم طهران تجار را ، عين الدوله او را معزول كرد و مغلولا به طرف يزد تبعيد نمود . او از محل حبس فرار كرده خود را به تلگرافخانهء انگليسها انداخت و در آنجا بود تا پس از شش ماه به همراهى مليون تازهء ايران