سيد ابو الحسن علوى
24
رجال عصر مشروطيت ( فارسى )
اسماعيل خان فرزانه پسر ميرزا علينقى حكيم الممالك قمى پسر حاجى اسماعيل خان پيشخدمتباشى . سن او نزديك به چهل سال است . تحصيلات خود را در روسيه و برلين كرده است . از اول از اجزاء وزارت خارجه [ بود ] و مدتهاى مديدى مأموريت در حدود قفقاز داشت . در دورهء دوم مجلس شوراى ملى ( 1328 ) از طرف مجلس وكيل شد . بعد از چند ماهى از وكالت استعفا داد و در وزارت خارجه در طهران در زمانى كه ميرزا حسن خان وثوق الدوله وزير خارجه بود به رياست محاكمات خارجه نائل گرديد . در مدت اين مأموريت كه بيش از يك سال بود بىاندازه خلاف امانت از او ظاهر شد . تا بالاخره در موقعى كه وثوق الدوله به فرنگستان براى اصلاح مزاج رفته بود بواسطهء يك حكم جعلى كه مهر او را داشت ولى ترتيبات ادارى آن به كلى ناقص بود و حكم خلاف واقع بود از وزارت خارجه او را خارج كردند و گمان مىرفت كه ديگر در اين وزارت - خانه لااقل مصدر شغلى نخواهد بود . ولى باز در 1335 نيز در موقعى كه وثوق الدوله وزير خارجه بود به وزير مختارى اسپانيا مأمور گرديد و از راه روسيه و برلين به سويس رفت كه از آنجا به محل مأموريت مسافرت كند و الى حال ( ربيع الثانى 1336 ) در مادريد است . اعتصام الملك ( ميرزا يوسف خان آشتيانى ) ساكن تبريز پسر ميرزا ابراهيم خان آشتيانى اعتصام الملك مستوفى . پدرش از مستوفيان آذربايجان و اغلب سمت پيشكارى ماليهء ولايات آذربايجان را داشت و ميرزا يوسف خان در زمان پدر به لقب اعتصام دفترى منصوب بود و پس از فوت پدرش به لقب اعتصام الملكى ملقب گرديد . تحصيلات عربى و فارسى او بسيار