كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )
320
ده سفرنامه ( فارسى )
سرزمين به وسيله رودخانه كارون ، تاب ، و جراحى آبيارى مىشود . مسافرينى كه به اين مناطق سفر كردهاند از وفور غلات و برنج و خرما در اين استان سخن نگفتهاند بيشتر سرزمينهاى اين منطقه را باتلاقها و دشتهاى شنى و لميزرع تشكيل مىدهد كه قابل كشت و زرع نمىباشند بطورى كه در مشرق اين استان يعنى از حوالى بندر ديلم در فارس بين شش تا هفت مايلى دورق است كه تقريبا سى فرسخ طول دارد . بطورى كه از اهالى هنديان كسب اطلاع كردهام عبور از اين بيابان در فصل تابستان به علت وزيدن باد گرمى كه معمولا از شمال ، به غرب جريان دارد بسيار خطرناك است . رودخانه تاب كه بهطرف دريا سرازير مىشود در حوالى هنديان در حدود يك مايل زمينهاى زراعتى اطراف را مشروب مىنمايد . بهترين و حاصلخيزترين زمينهاى شيخ كعب در اطراف دورق مقر حكمرانى او ، و نواحى حفار و شط العرب ( اروند ) قرار دارد . در اين مناطق تنها خرما و برنج توليد مىگردد و شيخ محمد بيشتر ماليات و خراج خود را از اين منطقه بدست مىآورد . محصولات گندم و جو اين سرزمين تنها مصرف روزمره سكنه اين حدود را كفايت مىكند . برداشت برنج معمولا در اوت و سپتامبر ، و درو گندم و جو نيز در ماههاى آوريل و مه آغاز مىگردد . برنج - كارى در مناطقى انجام مىگيرد كه آب آن معمولا از كانالهاى انشعابى رودخانهها تأمين گردد و كشتزارهاى گندم و جو نيز از آب باران مشروب مىشوند . قسمتهاى شمال و غرب اين منطقه داراى چراگاههاى نسبتا خوبى است و عشاير كوچ روى اين حدود معمولا در اين نواحى جهت تعليف احشام خود چادر مىزنند . در دو طرف كنارههاى كارون از تلاقى آب زرد تا هشت فرسخى